Korona Virüs Enfeksiyonunda (Covid-19) hastalığın klinik özellikleri nelerdir?
Ateş, öksürük ve nefes darlığı gibi solunum yolu belirtileri mevcuttur. Hastalık ağırlaşırsa: pnömoni, ağır solunum yetersizliği, böbrek yetersizliği görülebilir. Kişiler hiçbir belirti olmadan da solunum yollarında virüs taşıyabilirler.

Gebeler Covid-19 enfeksiyonuna daha mı yatkındırlar?
Gebeliğin fizyolojik ve immünolojik değişiklikleri gebeleri virüs enfeksiyonlarına daha hassas kılmaktadır. Bu nedenle gebelikte ağır hastalık ve ölüm riski bu tür enfeksiyonlarda normal toplum bireylerine göre daha yüksek olabilmektedir. Covid-19 un gebeler üzerindeki olası yan etkileri hakkında çok geniş araştırmalar henüz yapılmadığından bilgilerimiz kısıtlıdır. Ancak daha önceki yıllarda görülmüş olan SARS ve MERS enfeksiyonları bizlere yol göstermektedir.

Bulaşma nasıl olur?
Bulaşma, öksürüklü hastanın damlacıklı soluğu ve çıkarttığı salgılar ile yakın temas (< 2 metre) veya uzun süreli temas sonucunda (1-2 dakika süresince) ağız, burun, göz ve  boğaz yolu ile vücuda girer. Enfekte olmuş yüzeylerden deri yolu ile bulaşma henüz net değildir ancak dikkatli olunmalıdır.

Kimler yakın temaslı kişi olarak kabul edilirler?
Kesin veya olası bir hastaya damlacık enfeksiyonuna yönelik korunma önlemleri almadan doğrudan bakım sağlayan, Covid-19 ile enfekte sağlık çalışanları ile birlikte çalışan, ilgili hasta ile aynı kapalı ortamda kalan veya hasta ziyaretinde bulunan, genellikle sağlık merkezi ile ilişkili bulaşma olasılığı olan kişiler, hasta ile aynı ortamda yakın mesafede çalışan veya okul öncesinde aynı sınıfı paylaşan, okul çocuklarında ön, arka ve yan sıra arkadaşı olan kişiler, öğretmenler, hasta ile birlikte yolculuk eden kişiler, hasta ile aynı evde yaşayanlar, aynı ofiste çalışanlar yakın temaslı kişi olarak kabul edilir.

Nasıl tanınır? Nasıl bildirilir?
Solunum yolu numuneleri Covid-19 açısından değerlendirilmelidir. İlk numune negatif bulunsa dahi mutlaka ikinci bir numune verilmelidir. Solunum yolu sürüntüsü olarak 2-3 ml trakeal aspirat, bronkoskopik örnek veya balgam viral transport besiyerine veya steril, vida kapaklı kaplara alınır ve hemen buzdolabında (2-8 derecede) saklanarak ivedilikle laboratuvara ulaştırılır. (Ülkemizde Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Viroloji Referans Laboratuvarı bu konuda yetkilidir. Olası olgu tanımlandığı anda İl Sağlık Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Birimi bilgilendirilir. Olgunun yönetimi İl Sağlık Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülür.)

Gebelikte Covid-19 enfeksiyonu geçirilirse anne ve bebek prognozu daha mı kötü sonuçlanır?
Veriler şimdilik yetersiz, ancak önceki benzer salgınlarda abortus, erken ve ölü doğum oranlarının arttığını biliyoruz. Uzun dönem etkiler henüz belirsiz. Ancak gebeliğin ilk üç ayında yüksek ateşe maruz kalınması doğumsal defektleri arttırabilir.

Covid-19 gebelikte fetusa, doğumda bebeğe geçer mi?
Henüz bilinmiyor. Ancak hastalanmış gebelerin amniyon sıvılarında ve anne sütünde virüse şimdilik rastlanmamıştır. Daha önceki salgınlarda da doğrudan bebeğe geçiş gösterilememiştir.

Gebe sağlık personeli Covid-19 hastasını tetkik ve tedavi ederken ne gibi riskler ile karşı karşıya kalır? Nasıl korunmalıdır?
Bulaşma riski hastane ortamında daha yüksektir. Bu nedenle şüpheli enfeksiyonu olan hastalar maske takmalı, gerekirsetek kişilik odalarda izole edilmeli, odalarında kısa süre kalınmalı, doğrudan temastan kaçınılmalı, bu tür hastalara özel maske takarak, özel giysi ve donanım giyilerek yaklaşılmalıdır. (Tıbbi maske, eldiven, önlük:-steril olmayan, tercihen sıvı geçirimsiz ve uzun kollu, ayrıca gözlük/siperlik,  sıvı sabun,  alkol bazlı el antiseptiği…) Kullanılan ekipman (örn. steteskop, ateş ölçer) birden fazla hastada kullanılıyor ise her hasta kullanımından sonra temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Hasta odasına girişler sınırlandırılmalı, sadece hastanın bakımından sorumlu olan ve girişi gerekli olan personelin odaya girişine izin verilmelidir. Mümkünse aynı personelin bakım vermesi sağlanmalıdır. Hasta ziyaretçileri yasaklanmalı ve refakatçi gerekli ise tek kişi ile kısıtlanmalı, hasta odasına girişlerde kişisel koruyucu malzemeler hasta odası girişinde hazır olarak bulundurulmalıdır. İşlem sırasında kapının kapalı olması sağlanmalı, işlem sonrasında bir süre, giriş-çıkış dahil kapı açık tutulmamalı, ilgili işlemler, doğal hava akışı ile yeterince havalandırılan, mümkünse negatif basınçlı odalarda yapılmalıdır. Ambulanslarda kişisel koruyucu ekipman hazır olarak bulundurulmalı, hastaya ilk müdahale eden sağlık kurumuna hasta teslim edilene kadar ve ambulans temizlenene kadar kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

Kişisel korunma nasıl olmalıdır?
Henüz aşısı yoktur. Kalabalık ve kapalı ortamlarda bulunulmamalıdır. Riskli bölgelere seyahat planlanmamalıdır. Hasta kişiler ile doğrudan temas edilmemelidir. Hastalanınca evde kalınmalı, oda, tuvalet ve eşyalar diğer fertlerden ayrılmalı, toplum içine çıkılmamalı, çıkılacaksa mutlaka maske takılmalıdır. Yüze, gözlere ve ağıza dokunulmamalıdır. Öksürürken veya hapşırırken eller ile korunma yapılmamalı, tek kullanımlık mendiller kullanılmalı, dokunulan eşya ve malzeme dezenfekte edilmelidir. Eller sabun ile en az 20 saniye yıkanmalı veya %60’lık alkol ile silinmelidir.

Evde takip edilen hastalarda nelere dikkat edilmelidir?
Temaslının ev içindeki hareketi sınırlandırılmalı; tuvalet, banyo gibi ortak kullanılan alanlar iyi havalandırılmalı, kişisel eşyalar (bardak, tabak, havlu gibi) paylaşılmamalı, eğer kullanılması gerekirse bu eşyalar iyice su ve sabunla yıkanmalı, kullanılan olası enfekte kıyafetler 60-90°C’de normal deterjan ile yıkanmalı, banyo ve tuvaletler günde en az bir kez sulandırılmış çamaşır suyuyla (1:100 normal sulandırmada sodyum hipoklorit) temizlenmelidir.

Şüpheli kişide virüs bulunmaz ise nasıl takip edilir?
Bu kişiler korunmasız son temaslarından sonraki 14 gün boyunca özellikle ateş ve solunum semptomları açısından günlük telefon izlemi yapılır. Bu kişilerde titreme, vücut ağrıları, boğaz ağrısı, baş ağrısı, ishal, mide bulantısı/kusma ve burun akıntısı gibi diğer semptomlar çıkarsa ev ziyareti yapılır, tetkikler tekrarlanır.

http://www.perinatoloji.org.tr/tr-TR/post/korona-vrus-enfeksyonu-hakkinda-blmemz-gereke

 

Kaynaklar: 
1-Frequently Asked Questions and Answers: Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) and Pregnancy. National Center for Immunization and Respiratory Diseases (NCIRD), Division of Viral Diseases 21.2.2020

2-Interim Guidance: Get Your Household Ready for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)
Centers for Disease Control and Prevention (CDC)1.3.2020

3-Covid-19 (2019-nCoV Hastalığı) Rehberi TC Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. 25.2.2020

————————————————————————————————————

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment