Sistosel (Mesane Sarkması) Nedir? Belirtileri, Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Sistosel, halk arasında “mesane sarkması” ya da “idrar torbası sarkması” olarak bilinir ve özellikle kadınlarda sık görülen pelvik taban sorunlarından biridir.

Sistosel (Mesane Sarkması) Nedir? Nasıl Olur?

Sistosel, tıbbi olarak mesanenin vajina yönüne doğru sarkması anlamına gelir. Bu durum, pelvik tabanı oluşturan kasların ve bağ dokularının zayıflamasıyla meydana gelir. Pelvik destek kaybı sonucunda mesane aşağıya doğru kayar ve vajinal duvarda çıkıntı şeklinde hissedilebilir.

Mesane Sarkması Neden Olur?

Karın içi basıncının uzun süreli yüksek olduğu durumlar, mesanenin aşağıya doğru sarkmasına zemin hazırlayabilir. Pelvik taban kaslarının ve bağ dokularının zayıflamasına yol açabilen başlıca nedenler şunlardır:

• Normal doğumlar
• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Yaşlanma
• Ağır kaldırma
• Kronik kabızlık
• Uzun süren şiddetli öksürük
• Aşırı kilo
• Genetik yatkınlık

Özellikle vajinal doğum yapan kadınlarda pelvik yapılar zorlanarak destek gücünü kaybedebilir. Bu destek kaybı zaman içinde mesane sarkması şikayetlerinin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Mesane Sarkmasının Belirtileri Nelerdir?

Mesane sarkması belirtileri, sarkmanın şiddetine bağlı olarak hafiften şiddetliye değişebilir. Bazı hastalarda şikayetler uzun süre fark edilmeyebilir.

En sık görülen sistosel belirtileri arasında idrar yaparken zorlanma, sık idrara çıkma, idrar kaçırma, idrarı tam boşaltamama hissi ve vajinal bölgede baskı veya dolgunluk hissi yer alır.

Bazı kadınlar, vajina içinde ya da dışında bir kitle varmış gibi hissedebilir. Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık ve pelvik bölgede ağrı da görülebilen şikayetler arasındadır.

Mesane Sarkmasının Tanı ve Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Uzman doktor, pelvik bölgeyi değerlendirerek mesanenin vajinaya doğru sarkma derecesini gözlemler. Tanı çoğu zaman ayrıntılı öykü ve pelvik muayene ile konulabilir.

Tanıyı netleştirmek, eşlik eden idrar problemlerini değerlendirmek ve sarkmanın boyutunu belirlemek için bazı yardımcı testler uygulanabilir. Bunlar arasında pelvik ultrason, idrar tahlili, idrar akım testi ve post-void residual yani idrar sonrası mesanede kalan miktarın ölçümü yer alabilir.

İleri vakalarda veya idrar kaçırma/boşaltma problemleri eşlik ediyorsa, mesane fonksiyonlarını detaylı incelemek için ürodinamik testler de tercih edilebilir.

Mesane Sarkması Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, sarkmanın şiddetine ve hastanın yaşam kalitesine etkisine göre planlanır. Her hasta için tedavi yaklaşımı kişiselleştirilir ve üroloji, kadın ürolojisi veya ürojinekoloji değerlendirmesiyle belirlenir.

• Takip ve yaşam tarzı düzenlemeleri: Şikayeti hafif olan hastalarda ağır kaldırmaktan kaçınma, kabızlığın önlenmesi, kilo kontrolü ve öksürüğe neden olan durumların tedavisi önerilebilir.
• Pelvik taban egzersizleri: Kegel egzersizleri ve pelvik taban fizyoterapisi destek dokuların güçlendirilmesine yardımcı olabilir.
• Vajinal pesser: Vajina içine yerleştirilen destek aparatı, uygun hastalarda sarkmanın neden olduğu baskı ve dolgunluk hissini azaltabilir.
• Lokal östrojen tedavisi: Menopoz sonrası vajinal kuruluk ve doku incelmesi olan hastalarda hekim uygun görürse destekleyici olarak kullanılabilir.
• Cerrahi tedavi: Şikayetlerin belirgin olduğu, yaşam kalitesinin bozulduğu veya konservatif yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda vajinal ön duvar onarımı gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

Sistosel, kadın sağlığını etkileyen ancak erken fark edilip uygun şekilde yönetildiğinde yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olunabilen bir durumdur. İdrar problemleri, pelvik baskı hissi veya vajinadan sarkma gibi belirtiler fark edildiğinde uzmana başvurmak önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

1. Cleveland Clinic. Cystocele (Prolapsed Bladder): Causes, Symptoms & Treatment
2. Mayo Clinic. Anterior Vaginal Prolapse (Cystocele) - Symptoms and Causes
3. Mayo Clinic. Anterior Vaginal Prolapse (Cystocele) - Diagnosis and Treatment
4. ACOG. Pelvic Support Problems
5. ACOG. Surgery for Pelvic Organ Prolapse