Demir Eksikliği Nedir?

Son Güncelleme: 06.07.2026  ·  Kategori: İç Hastalıkları  ·  Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.

Demir eksikliği, vücudun ihtiyaç duyduğu demiri yeterli miktarda alamaması, depolayamaması veya kaybetmesi sonucunda ortaya çıkabilir. Demir, hemoglobin yapımı ve dokulara oksijen taşınması için temel bir mineraldir.

Önemli Bilgi: Demir eksikliği yalnızca beslenme ile ilişkili olmayabilir. Kan kaybı, gebelik, emzirme, büyüme dönemi, kronik hastalıklar ve emilim sorunları da değerlendirilmelidir.

Demir ve Hemoglobin Nedir?

Demir vücudumuz için hayati öneme sahip bir mineraldir. Dokulara oksijen taşıyan hemoglobinin yapısında demir bulunmaktadır. Hemoglobin kırmızı kan hücrelerinin oksijeni taşımasında önemli bir rol oynamaktadır.

Demir eksikliği şikayetleriniz için uzman değerlendirmesi almak ister misiniz?

Randevu Al

Vücuttan Demir Kaybı Nasıl Olur?

Mide-bağırsak gastrointestinal sistemden, idrar yollarından ya da jinekolojik olarak vücuttan demir kaybı olabilmektedir.

En yaygın demir kaybı nedenlerinden birisi kan kaybıdır. Gelişme çağındaki hızlı büyüme, hamilelik ve emzirme durumu, yetersiz demir alımı, kronik hastalıklar bunlar demir eksikliğine ve demir kaybına neden olan durumlardır.

Takip notu: Demir kaybının nedeni belirlenmeden yalnızca demir takviyesi almak yeterli olmayabilir. Özellikle tekrarlayan eksikliklerde altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Demir Eksikliği Nedir?

Demir eksikliği, vücudun yeterli miktarda demir depolayamaması durumunda ortaya çıkmaktadır ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Demir Eksikliği Anemisi Nedir?

Demir eksikliği anemisi, demir eksikliğinin ciddi bir sonucudur. Vücudumuzda yeterli demir olmadığı zaman hemoglobin değerimiz düşmektedir. Hemoglobin değerinin düşmesi ile birlikte anemi gelişir ve dokulara oksijen taşınması yavaşlar. Demir eksikliği anemisi kansızlık durumunu ifade etmektedir.

Demir Eksikliği Teşhisi Nasıl Konulur?

Muayene sırasında hastanın rahatsızlıkları değerlendirilir. Yaşanan belirtiler göz önüne alınarak, ‘Demir, Demir Bağlama Kapasitesi, Ferritin’ kan testlerine bakılmaktadır.

Serum demiri; kandaki demir miktarını göstermektedir. Serum demir bağlama kapasitesi; boşta olan demir molekülünü taşıyacak olan proteinleri göstermektedir. Ferritin; vücuttaki depo demirini gösteren bir değerdir.

Demir eksikliğinde serum demiri düşer, demir bağlama kapasitesi artar ve depo demiri olan ferritin değeri de düşer.

Tetkik Ne Hakkında Bilgi Verir?
Serum demiri Kandaki demir miktarının değerlendirilmesine yardımcı olur.
Demir bağlama kapasitesi Demiri taşıyacak protein kapasitesi hakkında bilgi verir.
Ferritin Vücuttaki depo demiri hakkında bilgi verir.

Demir Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Toplumda sıkça karşımıza çıkan demir eksikliği günümüzün önemli rahatsızlıklarından birisidir. Halsizlik ve yorgunluk, kuru ve soluk cilt, hızlı kırılan tırnaklar, baş dönmesi veya baş ağrısı, unutkanlık, saç dökülmesi, devamlı uyku hali, nefes darlığı, iştahsızlık, soluk eller ve ayaklar, düzensiz kalp atışları, sürekli üşüme demir eksikliği belirtileri arasında yer almaktadır.

Dikkat:

  • Nefes darlığı, düzensiz kalp atışı, belirgin halsizlik veya baş dönmesi varsa tıbbi değerlendirme geciktirilmemelidir.
  • Demir takviyeleri doktor önerisi olmadan uzun süreli ve kontrolsüz kullanılmamalıdır.

Demir Eksikliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Demir eksikliği tedavi edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Öncelikle ciddi bir durum olan demir eksikliği anemisi gelişebilir.

Gelişme ve büyüme problemlerine neden olabilmektedir. Özellikle çocuklarda normal büyüme ve gelişmeyi engelleyebilir. Bağışıklık sisteminin zayıflamasına neden olabilir, bu da enfeksiyonlara karşı direncin azalmasına yol açar.

Demir İçeren Gıdalar Nelerdir?

Demir eksikliği ve anemisinin nedenleri arasında demir içeren gıdaların alınmaması bulunmaktadır. Demir içeren gıdalar;

  • Yumurta, kırmızı et, tavuk ve balık eti gibi proteinler,
  • Ispanak ve pazı gibi yeşil yapraklı sebzeler,
  • Kuru kayısı, kuru üzüm, incir, hurma ve kuru dut gibi kuru meyveler,
  • Kuru baklagiller,
  • Fındık, fıstık, susam, kabak çekirdeği, kaju ve antep fıstığı,
  • Lahana, pancar ve patates,
  • Şeftali ve armut gibi meyveler,
  • Bitter çikolata.
Beslenme notu: Demir içeren gıdalar destekleyici olabilir; ancak belirgin demir eksikliği veya anemi varsa yalnızca beslenme düzeni yeterli olmayabilir. Tedavi planı hekim değerlendirmesine göre yapılmalıdır.

Demir Eksikliği Tedavisi Nasıldır?

Tedavi ağızdan veya parenteral (damardan) demir verilmesidir.

Ne Zaman İç Hastalıkları Uzmanına Başvurmalısınız?

Halsizlik, çabuk yorulma, solukluk, baş dönmesi, saç dökülmesi, nefes darlığı veya sürekli üşüme gibi belirtiler yaşıyorsanız demir eksikliği açısından değerlendirme almak önemlidir. Tekrarlayan demir eksikliği, kan kaybı veya emilim problemi gibi altta yatan nedenler açısından ayrıca incelenmelidir.

Demir Eksikliği Şikayetlerinizi Ertelemeyin

Academic Hospital İç Hastalıkları uzmanları ile kişisel değerlendirme ve tedavi planı için randevu oluşturabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Demir eksikliği nasıl anlaşılır?
Demir eksikliği halsizlik, yorgunluk, soluk cilt, baş dönmesi, saç dökülmesi, nefes darlığı ve sürekli üşüme gibi belirtilerle fark edilebilir. Kesin tanı için kan testleri ve hekim değerlendirmesi gerekir.
Ferritin nedir?
Ferritin, vücuttaki depo demirini gösteren bir değerdir. Demir eksikliğinde ferritin değeri genellikle düşer ve sonuç diğer kan testleriyle birlikte değerlendirilir.
Demir eksikliği anemisi kansızlık mıdır?
Evet. Demir eksikliği anemisi, demir eksikliğine bağlı olarak hemoglobin değerinin düşmesiyle gelişen kansızlık durumunu ifade eder.
Demir eksikliği için hangi doktora gidilir?
Demir eksikliği şikayetlerinde İç Hastalıkları bölümüne başvurulabilir. Gerekli görülürse altta yatan kan kaybı, emilim sorunu veya farklı hastalıklar açısından ek değerlendirmeler yapılabilir.
Demir içeren gıdalar tedavi yerine geçer mi?
Demir içeren gıdalar destekleyici olabilir; ancak demir eksikliği veya demir eksikliği anemisi belirginse yalnızca beslenme yeterli olmayabilir. Tedavi şekli hekim tarafından belirlenmelidir.
Demir tedavisi ağızdan mı damardan mı yapılır?
Demir eksikliği tedavisi ağızdan veya damardan demir verilmesiyle yapılabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu eksikliğin derecesine, kişinin durumuna ve hekim değerlendirmesine göre değişir.
Academic Hospital notu: Demir eksikliği, kansızlık belirtileri ve tekrarlayan ferritin düşüklüğü için uzmanlarımızdan değerlendirme almak üzere randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

Bu yazıdaki demir eksikliği, demir eksikliği anemisi, belirtiler, tanı ve tedavi yaklaşımına ilişkin genel bilgiler aşağıdaki otoriter sağlık kaynakları ile desteklenmiştir.

  1. National Institutes of Health Office of Dietary Supplements, "Iron - Fact Sheet for Health Professionals", ods.od.nih.gov
  2. NHS, "Iron deficiency anaemia", nhs.uk
  3. Mayo Clinic, "Iron deficiency anemia - Symptoms and causes", mayoclinic.org
  4. CDC, "Recommendations to Prevent and Control Iron Deficiency in the United States", cdc.gov