Charcot Artropatisi Nedir? Belirtileri, Tanısı ve Tedavi Yöntemleri

Charcot Artropatisi Belirtileri Nelerdir?

İlk evrelerinde genellikle iltihap benzeri bulgular verir. Sinir hasarından dolayı hastalar çoğunlukla ağrı hissetmez veya çok hafif hisseder.

İleri evrelerinde eklemlerde ciddi yapısal bozulmalar meydana gelir. Bu evrede belirtiler daha belirgin hale gelmektedir. Bu dönemde ayakta kalıcı hasarlar oluşabileceği için tedavi daha zordur ve bazen cerrahi müdahale gerekebilir.

• Ayakta veya ayak bileğinde şişlik,
• Kızarıklık ve sıcaklık artışı,
• Ağrının beklenenden az olması,
• Ayakta şekil değişikliği veya deformite,
• Yürüme güçlüğü ve basma problemleri.

Charcot Artropatisi Tanısı Nasıl Konur?

Tanısı, erken dönemde konulduğunda hastalığın ilerlemesini durdurmak ve ciddi deformiteleri önlemek açısından büyük önem taşır. Ancak bu hastalık genellikle enfeksiyon veya damar hastalıklarıyla karıştırıldığı için tanıda gecikmeler yaşanabilir.

Tanı süreci genellikle detaylı bir fizik muayene ile başlar. Doktor, ayaktaki şişlik, kızarıklık, sıcaklık farkı ve deformiteyi değerlendirir. Hastanın diyabet öyküsü ve nöropati durumu da tanıda önemli ipuçları verir. Genellikle enfeksiyonla karıştırıldığı için kan testleri de tanıda kullanılır.

Tanıyı kesinleştirmek için farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Charcot Artropatisi Kimlerde Görülür? Risk Grubu ve Risk Faktörleri

Hastalığın görülme ihtimali herkeste aynı değildir; bazı kişiler risk grubunda yer alır ve daha yüksek oranda bu hastalıkla karşılaşabilir.

En sık olarak diyabet hastalarında görülen, özellikle diyabetik nöropati gelişmiş, yani ayaklarında his kaybı yaşayan bireyler bu hastalığın en önemli risk grubunu oluşturur. Kan şekeri kontrolü düzensiz olan ve uzun süredir diyabetle yaşayan kişilerde Charcot eklem hastalığı daha sık ortaya çıkar.

Periferik nöropatiye neden olan farklı sağlık sorunları da riski artırabilir. Alkol kullanımı, sinir yaralanmaları ve multipl skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklar, diyabet dışındaki önemli risk faktörlerindendir. Ayrıca ayağa daha önce alınan travma, burkulma veya kırıklar, dolaşım bozuklukları ve sigara kullanımı da Charcot artropatisinin gelişimini kolaylaştırır.

Hastalığın görülme ihtimali 40 yaş üstü bireylerde daha yüksektir. Çünkü zamanla hem sinir hasarı hem de eklem yapısındaki zayıflama belirgin hale gelir. Özellikle diyabet süresi 10 yıl ve üzeri olan, daha önce diyabetik ayak öyküsü bulunan hastalarda risk çok daha fazladır. Bu kişilerin düzenli olarak ayak muayenesi yaptırmaları ve erken belirtileri dikkate almaları, hastalığın ilerlemesini önlemek için kritik öneme sahiptir.

Charcot Artropatisi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tedaviye öncelikle diyabetin kontrol altına alınmasıyla başlanır. Bu süreçte kilo verme ve diyet, ilk basamak yaklaşımı oluşturur. İkinci basamakta, hastalık bulguları ortaya çıktığında ayağa yük verilmesi koltuk değneği veya walker kullanımıyla ortadan kaldırılır. Bu süreç; ayakta mevcut yaraların kapanmasına, şişlik ve kızarıklığın düzelmesine ve eklemin yeniden yük taşıyabilecek duruma gelmesine kadar devam etmelidir. Yara bulunmayan hastalarda ise uygun ortopedik ayakkabı planlaması yapılır.

Oluşan açık yaraların tedavisi, eklemdeki şişliğin giderilmesi ve rahatlatılması sağlanır. İleri evrelerde deformitelerin ilerlemesiyle birlikte, ayak ve ayak bileğinde eklem yapıları bozulur ve yük taşıma zorunluluğu ortaya çıkar. Bu durumda; büyük eklemleri birleştirmeye yönelik ortopedik cerrahilerden başlayarak, gerekli görülen durumlarda ayakta kısmi ya da diz altı amputasyonlara kadar uzanan cerrahi prosedürler planlanır. Amaç, ayağın yeniden vücudu taşıyabilen fonksiyonel bir organ haline gelmesini sağlamaktır.

Erken dönemde başlanan tedavi, ileri evrelerde oluşabilecek ciddi komplikasyonları önlemede kritik rol oynar.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

1. Cleveland Clinic. Charcot Foot: Symptoms, Causes & Treatment
2. Mayo Clinic. Bone and joint problems associated with diabetes
3. NCBI Bookshelf. Charcot Neuropathic Osteoarthropathy
4. American Diabetes Association. Neuropathy and Foot Care Standards of Care in Diabetes