WhatsApp
Hareket ve Bağımsızlığı Yeniden Kazandırma
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon (FTR) birimi, kas-iskelet sistemi, sinir sistemi ve eklem hastalıklarında yaşanan fonksiyon kayıplarını cerrahi olmayan yöntemlerle geri kazandırmayı hedefler. İnme sonrası hareket bozuklukları, ortopedik ameliyat sonrası iyileşme süreçleri ve kronik ağrı yönetimi bu birimin temel uzmanlık alanlarıdır. Academic Hospital FTR birimi, FTR uzmanı liderliğinde fizyoterapist, ergoterapist ve konuşma terapistinden oluşan multidisipliner bir ekiple kişiye özel rehabilitasyon programları uygular.
İçindekiler
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Nedir?
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, hastalık veya yaralanma sonucu ortaya çıkan fonksiyon kayıplarını ilaç ve cerrahi dışı yöntemlerle tedavi eden tıp uzmanlık dalıdır. FTR uzmanı; hareket kısıtlılığı, ağrı, kas güçsüzlüğü ve denge sorunlarını değerlendirerek kişiye özel bir rehabilitasyon hedefi belirler. Bu alandaki tedavi yaklaşımı yalnızca fiziksel iyileşmeyi değil, bireyin günlük yaşam aktivitelerini bağımsız sürdürebilmesini de kapsar.
Kimler Başvurmalı?
Aşağıdaki durumlar FTR birimine başvuru için temel endikasyonlar arasında yer alır:
- Osteoartroz (Kemik Kireçlenmesi)
- Osteoporoz (Kemik Erimesi)
- Donuk omuz
- Miyofasiyal ağrı
- İnme (serebrovasküler olay) sonrası gelişen kol, bacak veya yüz felci
- Kalça protezi, diz protezi veya omurga ameliyatı sonrası rehabilitasyon ihtiyacı
- Kronik bel ağrısı ve boyun ağrısı (servikal ve lomber sendromlar)
- Fibromiyalji sendromu
- Spor yaralanmaları; tendon, bağ ve menisküs hasarı sonrası iyileşme
- Multipl skleroz (MS), Parkinson hastalığı ve diğer nörolojik hastalıklara bağlı hareket bozuklukları
- Serebral palsi ve gelişim geriliği olan çocuklarda pediatrik rehabilitasyon
- Kırık sonrası eklem tutukluluğu ve güç kaybı
- Meslek hastalıklarına bağlı omuz, bilek ve dirsek sorunları (karpal tünel sendromu, lateral epikondilit)
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri varsa FTR değerlendirmesi ertelenmemeledir:
- Herhangi bir eklem, kas veya kemik kısmında oluşan ve 1 hafta süren tüm ağrılar
- Ortopedik veya nörolojik bir ameliyatın ardından fizik tedavi önerisi almak
- Eklemde giderek artan tutukluluk veya hareket açıklığında belirgin azalma
- İnme, beyin yaralanması veya omurilik hasarı sonrası ilk rehabilitasyon değerlendirmesi
- İşe ya da günlük aktivitelere geri dönmede güçlük yaşayan meslek yaralanmaları
- Yürüme, denge ya da el becerilerinde fark edilen bozulma
Değerlendirme ve Muayene Süreci
İlk muayenede FTR uzmanı, hareket açıklığı, kas gücü ve günlük yaşam aktiviteleri açısından kapsamlı bir fonksiyonel değerlendirme gerçekleştirir. Muayene sırasında şu adımlar izlenir:
- Tüm eklemlerde aktif ve pasif hareket açıklığının ölçümü (gonyometre ile)
- Kas gücü değerlendirmesi (MRC skalası)
- Denge ve yürüme analizi
- Fonksiyonel bağımsızlık ölçeği (FIM) ile günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi
- Rehabilitasyon hedeflerinin hasta ile birlikte belirlenmesi (kısa dönem ve uzun dönem)
- Gerektiğinde fizyoterapist, ergoterapist ve konuşma terapistinin sürece dahil edilmesi
Değerlendirme sonucunda bireyselleştirilmiş bir rehabilitasyon programı hazırlanır ve başlangıç tarihi belirlenir.
Uygulanan Rehabilitasyon Programları ve Yöntemler
FTR birimi, her hastanın tanısına ve hedeflerine göre aşağıdaki yöntem ve modaliteleri kullanır:
- Fizik tedavi modaliteleri: TENS (transkütanöz elektriksel sinir uyarımı) ile ağrı kontrolü; ultrason tedavisi; lazer tedavisi; sıcak uygulama (hotpack) ve soğuk uygulama (kriyoterapi)
- Egzersiz terapisi: Güçlendirme, germe, denge ve propriosepsiyon egzersizleri; progresif direnç antrenmanı
- Manuel terapi: Eklem mobilizasyon teknikleri, yumuşak doku mobilizasyonu, miyofasyal gevşetme
- Hidroterapi: Su içi egzersiz programları; yüklenme olmadan eklem hareketliliğinin yeniden kazanılması
- Ergoterapi (Mesleki terapi): Günlük yaşam aktivitelerinin yeniden öğretilmesi; el fonksiyonu rehabilitasyonu; adaptif ekipman kullanımı
- Konuşma ve yutma terapisi: İnme sonrası disfaji (yutma güçlüğü) ve afazi rehabilitasyonu
- Protez ve ortez uyumu: El bileği ateli, diz ortezi, ayak-bilek ortezi gibi destekleyici cihazların kullanımı ve uyum süreci
- Botulinum toksini (botoks) enjeksiyonu: İnme ve serebral palsi sonrası gelişen spastisite tedavisinde kas içi uygulama
- Medikal Pilates
Program Süresi ve İlerleme Takibi
Rehabilitasyon programının süresi, tanıya ve başlangıçtaki fonksiyonel duruma göre değişmekle birlikte tipik program özellikleri şu şekildedir:
| Program türü | Süre ve seans sıklığı |
|---|---|
| 3-6 hafta; haftada 3-5 seans | |
| 3-5 hafta; haftada 3-5 seans | |
| Uzun süreli; sezon bazlı düzenleme |
- İlerleme her 3-4 haftada bir fonksiyonel ölçeklerle (FIM, Barthel Indeksi, VAS ağrı skalası) değerlendirilir
- Hedeflere ulaşıldıkça ev egzersiz programına geçiş planlanır
Academic Hospital Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Birimi'nde kas-iskelet sistemi hastalıkları, inme sonrası rehabilitasyon, ortopedik ameliyat sonrası iyileşme ve kronik ağrı programları için değerlendirme yapılmaktadır. İlk görüşmede FTR uzmanı mevcut şikayetleri, fonksiyonel kısıtlılıkları ve hedefleri değerlendirerek kişiye özel program hazırlar.
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Academic Hospital Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Birimi'nde poliklinik değerlendirmesi, fizik tedavi uygulamaları ve egzersiz programları aynı çatı altında yürütülür; program FTR uzmanı, fizyoterapist, ergoterapist ve konuşma terapistinden oluşan ekip tarafından planlanır. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- Ortopedi ve Travmatoloji: kırık, tendon ve bağ yaralanmaları sonrası rehabilitasyon planlaması
- Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi: protez ameliyatı sonrası erken mobilizasyon ve egzersiz programı
- Nöroloji: multipl skleroz, Parkinson hastalığı ve diğer nörolojik hastalıkların ortak takibi
- İnme ve Koruyucu Tedaviler: inme sonrası hareket, konuşma ve yutma fonksiyonlarının rehabilitasyonu
- Beyin ve Sinir Cerrahisi: omurga ve sinir sistemi ameliyatları sonrası rehabilitasyon
- Romatoloji: iltihaplı eklem hastalıklarında egzersiz ve ağrı yönetimi
- Spor ve Diz Yaralanmaları: menisküs ve bağ yaralanmaları sonrası spora dönüş programı
Sık Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfada rehabilitasyon yöntemleri, program süreleri ve fonksiyonel değerlendirme ölçekleri hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- World Health Organization, "Rehabilitation Fact Sheet", who.int
- StatPearls (NCBI Bookshelf), "Physical Medicine and Rehabilitation Overview", ncbi.nlm.nih.gov
- Mayo Clinic, "Stroke Rehabilitation: What to Expect as You Recover", mayoclinic.org
- NHS, "Physiotherapy", nhs.uk
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
