WhatsApp
Eklem Yenileme Operasyonları
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Academic Hospital Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi Birimi, ileri evre eklem hasarında hasar görmüş eklem yüzeylerini biyouyumlu implantlarla değiştirir; ağrıyı ortadan kaldırır ve hareketliliği yeniden kazandırır. Osteoartritten romatoid artrite, avasküler nekrozdan kırık sonrası eklem hasarına kadar geniş bir hasta grubuna hizmet verilir. Robotik destekli planlama sistemleri ve hızlandırılmış iyileşme protokolleriyle desteklenen cerrahi ekip, her hasta için bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturur.
İçindekiler
Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi Nedir?
Eklem protezi cerrahisi (artroplasti), kıkırdak ve kemik dokusunun ciddi biçimde tahrip olduğu eklemlerde bozulan eklem yüzeylerinin metal, seramik veya polietilen bileşenlerden oluşan implantlarla değiştirildiği cerrahi uzmanlık dalıdır. Total kalça artroplastisi asetabulum ve femur başını, total diz artroplastisi ise distal femur, proksimal tibia ve gerektiğinde patellar yüzeyi kapsar. Parsiyel (unicompartmental) diz artroplastisinde yalnızca hasar gören eklem bölmesi değiştirilir; sağlıklı doku ve bağlar korunur. Bu cerrahi dal ortopedi ve travmatolojinin alt uzmanlık alanıdır ve revizyon artroplastisi ile robotik yardımlı sistemleri de kapsar.
Hangi Hastalık ve Durumlar Cerrahi Olarak Tedavi Edilir?
| Hastalık veya durum | Tanım |
|---|---|
| Kalça ekleminde ileri evre kıkırdak kaybı ve eklem aralığı daralması | |
| Diz ekleminin medial, lateral veya patellofemoral kompartmanında dejeneratif hasar | |
| Eklem tutulumu olan inflamatuvar artrit; ilaç tedavisine yanıtsız ağır eklem hasarında cerrahi endikasyon doğar | |
| Kalça başında kan dolaşımının bozulmasına bağlı kemik dokusu ölümü | |
| Özellikle yaşlı hastalarda parsiyel veya total kalça protezi endikasyonu | |
| Kırık veya ciddi eklem yaralanması sonrası gelişen eklem hasarı | |
| Asetabular displaziye bağlı erken gelişen eklem hasarı | |
| İmplant gevşemesi, aseptik (enfeksiyonsuz) veya septik (enfeksiyonlu) başarısızlık, polietilen aşınması |
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtiler ortopedi uzmanına başvurmanız gerektiğini gösterir:
- En az 6 ay süren, ilaç ve fizyoterapiyle yeterli düzelme sağlanamayan diz veya kalça ağrısı
- Gece istirahatte de devam eden eklem ağrısı; uyku bozukluğuna yol açan ağrı atakları
- 500 metreden kısa mesafelerde bile yürümeyi engelleyen ağrı
- Merdiven inip çıkmakta, oturup kalkmakta belirgin güçlük
- Eklem bölgesinde şişlik, ısı artışı veya görünür şekil bozukluğu
- Daha önce protez takıldıysa ani ağrı artışı, instabilite hissi veya takılma-çıkma sesi
Eklem ağrısını uzun süre ertelemek, çevre kasların zayıflamasına ve kemik kaybına yol açarak ameliyat riskini artırabilir.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme
Protez cerrahisi öncesinde kapsamlı bir değerlendirme süreci uygulanır; bu süreç hem endikasyonu doğrular hem de ameliyat güvenliğini artırır.
| Değerlendirme | Ne sağlar |
|---|---|
| Eklem aralığı daralması, osteofit oluşumu ve deformitenin değerlendirilmesi; protez boyutlamasının temeli | |
| Kıkırdak kaybı derinliği, menisküs patolojileri, kemik ödemi ve erken evre avasküler nekrozun tespiti | |
| Robotik cerrahi planlaması için üç boyutlu anatomik model oluşturulması; kompleks deformiteler ve revizyon vakalarında ek bilgi sağlar | |
| Osteoporoz varlığı ve şiddetinin belirlenmesi; implant fiksasyon yöntemini etkiler | |
| Tam kan sayımı, koagülasyon testleri, enflamatuvar belirteçler (CRP, sedimentasyon), böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri | |
| 50 yaş üstü veya kardiyak risk faktörü olan hastalarda ameliyat öncesi kardiyak değerlendirme | |
| ASA sınıflaması, anestezi yöntemi (genel/spinal/epidural) ve ilaç düzenlemeleri | |
| VKI 40 üzerinde olan hastalarda ameliyat öncesi kilo verme; yara iyileşmesi ve implant ömrü üzerinde doğrudan etkisi vardır |
Uygulanan Ameliyatlar ve Cerrahi Prosedürler
Cerrahi yöntem seçimi eklem hasarının lokalizasyonuna, derecesine, hastanın yaşına ve aktivite düzeyine göre belirlenir.
| Ameliyat veya prosedür | Nasıl uygulanır |
|---|---|
| Femur, tibia ve gerektiğinde patella eklem yüzeylerinin tamamının değiştirildiği standart total diz protezi; kompartman hasar dağılımına ve ligaman dengesi durumuna göre implant tasarımı seçilir | |
| Yalnızca hasar gören medial, lateral veya patellofemoral kompartmanın replase edilmesi; sağlıklı doku korunur, iyileşme süresi daha kısadır | |
| Asetabulum ve femur başının değiştirildiği standart kalça protezi; anterior (ön), posterior (arka) veya lateral yaklaşım hasta anatomisine ve cerrahın deneyimine göre seçilir | |
| Yalnızca femur başının değiştirildiği kısmi protez; özellikle femur boynu kırığı yaşayan yaşlı hastalarda tercih edilir | |
| Gevşeyen, enfekte olan veya yıpranan implantın çıkarılarak yenilenmesi; primer proteze göre daha karmaşık bir cerrahi, özel revizyon implantları gerektirir | |
| BT görüntülerinden elde edilen 3D model üzerinde milimetrik hassasiyetle preoperatif planlama; intraoperatif anlık hizalama doğrulaması ile implantın anatomik pozisyona yerleştirilmesi. Özellikle deformitesi olan ve revizyon geçirecek hastalarda belirgin avantaj sağlar | |
| Genç ve kemik kalitesi iyi hastalarda çimentosuz (press-fit) fiksasyon; osteoporoz varlığında çimentolu teknik tercih edilir |
Ameliyat Sonrası Süreç
Hızlandırılmış iyileşme protokolleri sayesinde protez ameliyatı sonrası rehabilitasyon ameliyat gününden başlar.
| Aşama | Ne beklenir |
|---|---|
| Hızlandırılmış protokollerde ameliyat günü veya birinci günde fizyoterapist eşliğinde yürüme başlatılır; bu hem pıhtı riskini azaltır hem de kas gücünün daha hızlı geri kazanılmasını sağlar | |
| Derin ven trombozu (pıhtı) önlenmesi için antikoagülan ilaç ve pnömatik kompresyon çorabı ameliyat günü başlar; genellikle 4-6 hafta sürer | |
| Hızlandırılmış protokollerde 1-3 gün; revizyon ve karmaşık vakalarda daha uzun olabilir | |
| Taburculuk sonrasında 3-6 ay süren kapsamlı egzersiz programı; kuvvetlendirme, hareket açıklığı ve yürüyüş eğitimini kapsar | |
| Günlük aktivitelere dönüş 6-8 haftada, tam iyileşme 6-12 ayda tamamlanır | |
| Yüzme ve bisiklet gibi eklem dostu sporlar 3-4 ayda başlanabilir; koşu, zıplama ve temas sporları implant aşınmasını hızlandırdığından önerilmez | |
| Modern implantların yüzde 90-95'i 15-20 yıl sorunsuz çalışır; yıllık ortopedi kontrolü ile erken komplikasyonlar tespit edilir |
Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi
Academic Hospital Kalça ve Diz Protezi Cerrahisi Birimi, ameliyat öncesi planlamadan taburculuk sonrası rehabilitasyona kadar tüm süreci aynı çatı altında yürütür. Süreç boyunca aşağıdaki birimlerle ortak çalışılır:
- Ortopedi ve Travmatoloji: eklem hasarının değerlendirilmesi ve cerrahi endikasyonun belirlenmesi
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon: ameliyat sonrası kuvvetlendirme, hareket açıklığı ve yürüyüş eğitimi programı
- Romatoloji: romatoid artrit gibi inflamatuvar eklem hastalıklarının ilaç tedavisi ve takibi
- Radyoloji: eklem grafisi, manyetik rezonans ve bilgisayarlı tomografi ile ameliyat planlaması
- Anestezi ve Reanimasyon: anestezi yönteminin belirlenmesi ve ameliyat sonrası ağrı yönetimi
- Kardiyoloji: ameliyat öncesi kardiyak risk değerlendirmesi ve konsültasyon
- Spor ve Diz Yaralanmaları: protez öncesi diz yaralanmalarının değerlendirilmesi ve eklem koruyucu tedaviler
Sık Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfada eklem protezi cerrahisi endikasyonları, uygulanan ameliyat türleri ve ameliyat sonrası süreç hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- American Academy of Orthopaedic Surgeons, "Total Knee Replacement", orthoinfo.aaos.org
- American Academy of Orthopaedic Surgeons, "Total Hip Replacement", orthoinfo.aaos.org
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE), "Knee replacement: management. NG157", nice.org.uk
- Learmonth ID, Young C, Rorabeck C, "The operation of the century: total hip replacement. Lancet. 2007;370(9597):1508-1519", pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
