WhatsApp
Eklem, Kemik ve Bağ Dokusu Hastalıklarının Tanı ve Tedavisi
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Academic Hospital Romatoloji Birimi, eklemleri, kemikleri, kasları ve bağ dokusunu etkileyen inflamatuvar (iltihaplı) ve otoimmün hastalıkların tanı ve medikal tedavisini yürütür. Birim; romatoid artrit, lupus, ankilozan spondilit ve gut gibi kronik hastalıkların uzun dönemli yönetiminde iç hastalıkları, ortopedi ve travmatoloji ile dermatoloji birimleriyle koordineli çalışan deneyimli romatoloji uzmanlarından oluşmaktadır. Erken tanı ve biyolojik tedaviler dahil güncel medikal seçeneklerle eklem hasarının önlenmesi ve yaşam kalitesinin korunması hedeflenir.
İçindekiler
Romatoloji Nedir?
Romatoloji, eklem, kemik, kas ve bağ dokusunu etkileyen hastalıklarla ilgilenen iç hastalıkları alt uzmanlığıdır. Bu hastalıkların büyük bölümü, bağışıklık sisteminin kendi dokularına yanlışlıkla saldırması sonucu gelişen otoimmün mekanizmalarla ortaya çıkar. Romatoloji uzmanları, fizik muayene bulgularını laboratuvar tetkikleri ve görüntüleme yöntemleriyle bütünleştirerek kesin tanıya ulaşır ve hastalık aktivitesini uzun vadede izler.
Hangi Hastalıklar Tedavi Edilir?
- Romatoid artrit (eklem zarının kronik inflamasyonu)
- Sistemik lupus eritematozus (SLE; birden fazla organı etkileyen otoimmün hastalık)
- Ankilozan spondilit (omurga ve sakroiliyak eklemlerin kronik inflamasyonu)
- Psöriyatik artrit (sedef hastalığına eşlik eden eklem iltihabı)
- Gut (ürik asit kristallerinin eklem içinde birikmesiyle gelişen iltihap)
- Psödogut (kalsiyum pirofosfat kristal birikimi hastalığı)
- Sjögren sendromu (göz ve ağız kuruluğuna yol açan otoimmün hastalık)
- Sistemik skleroz (skleroderma; deri ve iç organların fibrozisi)
- Miyozit (inflamatuvar kas hastalıkları; polimiyozit, dermatomiyozit)
- Vaskülitler (damar duvarının inflamasyonu)
- Osteoartrit (kıkırdak yıpranmasına bağlı dejeneratif eklem hastalığı)
- Fibromiyalji (yaygın kas ağrısı ve yorgunlukla seyreden durum)
- Polimiyalji romatika ve dev hücreli arterit
- Reaktif artrit ve enteropatik artrit
- Miks konnektif doku hastalığı
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtiler romatoloji birimi değerlendirmesi gerektiren durumlar arasında yer almaktadır:
- Sabah tutukluğu: uyanıldığında eklemlerin 30 dakikadan uzun süre sertlik ve ağrı göstermesi
- Birden fazla eklemde eş zamanlı ağrı, şişlik veya kızarıklık
- Bilinen nedeni olmayan, tekrarlayan eklem ağrıları
- Bel veya boyun ağrısıyla birlikte uyanma, gece ağrısı veya istirahatle artan ağrı
- Açıklanamayan yorgunluk, kilo kaybı veya ateş
- Deride döküntü (özellikle yüzde kelebek döküntüsü veya sedef plakları)
- Raynaud fenomeni (soğukta ellerin beyazlaması ve morarması)
- Gut atağı: büyük parmak veya dizde ani şiddetli ağrı ve şişlik
- Otoimmün hastalık şüphesiyle yönlendirilen anormal kan tetkiki sonuçları
Acil başvuru: Eklemde ani gelişen şiddetli ağrı, kızarıklık ve ateşle birlikte yüksek ateş septik artrit açısından acil değerlendirme gerektirir; bu durumda acil servise başvurunuz.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| C-reaktif protein (CRP), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve ferritin düzeyleri, vücuttaki inflamasyon şiddetini ölçmede kullanılır ve hastalık aktivitesinin takibinde önemli rol oynar. | |
| Antinükleer antikor (ANA), anti-çift sarmallı DNA (anti-dsDNA), romatoid faktör (RF), anti-CCP (siklik sitrülinlenmiş peptit antikoru) ve ANCA (anti-nötrofil sitoplazmik antikor) gibi otoantikorlar, otoimmün hastalıkların tanısında yol gösterir. | |
| Ankilozan spondilit ve diğer spondilartropati grubundaki hastalıklarla ilişkili bu genetik belirteç, omurga tutulumu olan genç hastalarda tanıya katkı sağlar. | |
| Eklem içi sıvı birikimini, sinovyal kalınlaşmayı ve tendon iltihabını gerçek zamanlı ve radyasyon olmaksızın değerlendirir. Gerektiğinde ultrasonografi eşliğinde eklem sıvısı aspire edilebilir. | |
| Erken dönem kemik iliği ödemi ve erozyon tespitinde röntgene göre çok daha hassas olan MRI, ankilozan spondilit ve erken evre romatoid artrit tanısında kritik önem taşır. | |
| Uzun süreli inflamasyon ve kortikosteroid kullanımına bağlı gelişebilen osteoporoz (kemik erimesi) riskini değerlendirir. | |
| Eklem içindeki sıvı aspire edilerek hücre sayısı, kristal varlığı (gut, psödogut) ve enfeksiyon araştırması yapılır. |
Tedavi Yaklaşımları
| Tedavi | Kapsam ve uygulama |
|---|---|
| Ağrı ve inflamasyonu hızla azaltan bu ilaçlar, hafif-orta şiddette eklem ağrılarında ve spondilartropatilerde sık kullanılır. | |
| Prednizolon gibi kortikosteroidler, akut alevlenmelerde inflamasyonu hızla baskılamak amacıyla kısa süreli veya bazı hastalıklarda uzun süreli kullanılır. | |
| Metotreksat, leflunomid ve sulfasalazin, romatoid artrit ve psöriyatik artrit gibi hastalıklarda uzun dönemli eklem hasarını önlemek için tercih edilen temel ilaçlardır. | |
| Anti-TNF ajanlar (etanersept, adalimumab, infliksimab), IL-6 inhibitörleri (tosilizumab), JAK inhibitörleri (tofasitinib, baricitinib) ve B hücre deplesyon tedavisi (rituksimab) gibi biyolojik ve hedefe yönelik sentetik DMARD'lar, konvansiyonel tedaviye yanıt vermeyen hastalarda etkili seçenekler sunar. | |
| Kortikosteroid veya hyaluronat (suni eklem sıvısı) enjeksiyonları, belirli eklemlerdeki ağrı ve fonksiyon kaybını azaltmak amacıyla uygulanır. | |
| Akut gutta kolşisin ve NSAİİ kullanılırken, kronik gut yönetiminde ürik asit düzeyini düşüren alopürinol veya febuksostat ile koruyucu tedavi sürdürülür. |
Academic Hospital Romatoloji Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Romatoloji
Academic Hospital Romatoloji Birimi, eklem, kas ve bağ dokusunu etkileyen inflamatuvar ve otoimmün hastalıkların tanısını ve uzun dönemli medikal takibini yürütür. Tanı sürecindeki laboratuvar tetkikleri ve görüntüleme incelemeleri hastanenin ilgili birimleriyle birlikte planlanır. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- İç Hastalıkları (Dahiliye): ilk değerlendirme, eşlik eden iç hastalıklarının ortak takibi ve yönlendirme
- Ortopedi ve Travmatoloji: eklem hasarının cerrahi değerlendirme gerektirdiği olguların yönlendirilmesi
- Dermatoloji: sedef hastalığına eşlik eden psöriyatik artrit ve deri bulgularının ortak takibi
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon: eklem hareketliliğini korumaya yönelik egzersiz ve rehabilitasyon programları
- Radyoloji: eklem ultrasonografisi, MRI ve kemik dansitometrisi (DEXA) incelemeleri
- Beslenme ve Diyet: gut hastalığında ürik asit düzeyini dikkate alan beslenme planlaması
- Çocuk Romatolojisi: çocukluk çağında başlayan romatizmal hastalıkların değerlendirilmesi
Sık Sorulan Sorular
Romatoloji Birimi hakkında en sık sorulan soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kaynakça
Bu sayfada romatizmal hastalıklar, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- National Institutes of Health, "Rheumatoid Arthritis", StatPearls, PubMed Central (2024 güncelleme), ncbi.nlm.nih.gov
- NHS, "Rheumatoid Arthritis", National Health Service (2024 güncelleme), nhs.uk
- Mayo Clinic, "Ankylosing Spondylitis", Mayo Foundation (2024 güncelleme), mayoclinic.org
- National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases, "Lupus", NIH (2024 güncelleme), niams.nih.gov
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
