WhatsApp
Kan Hastalıkları ve Kan Kanserlerinin Tanı ve Tedavi Merkezi
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Hematoloji; kan hücreleri (alyuvarlar, akyuvarlar, trombositler) ve pıhtılaşma sistemini etkileyen iyi huylu ile kötü huylu hastalıkların tanı ve tedavisini kapsayan iç hastalıkları alt uzmanlığıdır. Birim; anemi türlerinden lösemi ve lenfomalara, pıhtılaşma bozukluklarından kemik iliği hastalıklarına geniş bir klinik yelpazede hizmet vermektedir. Academic Hospital Hematoloji Birimi, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi protokollerini uygularken gerektiğinde Kemik İliği Nakli birimi ile koordineli çalışmaktadır.
İçindekiler
Hematoloji Nedir?
Hematoloji, kanın üretildiği kemik iliği dahil kan ve kan yapıcı organların hastalıklarını inceleyen, tanılayan ve tedavi eden tıp uzmanlık dalıdır. Hematoloji uzmanları; tam kan sayımı yorumundan kemik iliği biyopsisine, intravenöz kemoterapi uygulamasından uzun vadeli hastalık yönetimine kadar geniş bir klinik sorumluluk alanında çalışır. Birim; hem iyi huylu (anemi, trombositopeni, pıhtılaşma bozukluğu) hem de kötü huylu (lösemi, lenfoma, myelom) durumlara odaklanır.
Hangi Hastalıklar ve Durumlar Tedavi Edilir?
Hematoloji birimi, kan ve kemik iliğini etkileyen geniş bir hastalık grubunu kapsamaktadır.
Anemiler (Kansızlıklar)
- Demir eksikliği anemisi
- B12 vitamini ve folik asit eksikliğine bağlı megaloblastik anemi
- Hemolitik anemiler (otoimmün, herediter sferositoz, G6PD eksikliği)
- Aplastik anemi (kemik iliği yetmezliği)
- Orak hücreli anemi ve talasemi
Kan Kanserleri
- Akut miyeloid lösemi (AML) ve akut lenfoblastik lösemi (ALL)
- Kronik miyeloid lösemi (KML) ve kronik lenfositik lösemi (KLL)
- Hodgkin lenfoma ve Non-Hodgkin lenfoma
- Multipl myelom ve plazma hücre hastalıkları
- Miyelodisplastik sendrom (MDS) ve miyeloproliferatif neoplaziler
Pıhtılaşma ve Kanama Bozuklukları
- İmmün trombositopenik purpura (ITP)
- Hemofili A ve B
- Von Willebrand hastalığı
- Derin ven trombozu (DVT) ve pulmoner emboli
- Kalıtsal trombofililer (faktör V Leiden, protein C/S eksikliği)
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtiler hematolojik bir soruna işaret edebilir ve uzman değerlendirmesi gerektirir.
- Süregelen yorgunluk, halsizlik ve soluk cilt görünümü
- Nedeni açıklanamayan boyun, koltukaltı veya kasık lenf bezi büyümesi
- Deri altında morluklar, nokta nokta kırmızı döküntüler (peteşi) veya kanamanın geç durması
- Gece terlemeleri, ateş ve açıklanamayan kilo kaybı
- Hızlı çarpıntı ve nefes darlığı ile birlikte aşırı solgunluk
- Burun kanamasının uzun süre durmaması veya diş çekimi sonrası aşırı kanama
- Kan testinde beklenmedik anemi, lökositoz (yüksek akyuvar) veya düşük trombosit saptanması
- Eklemlerde şişlik ve ağrı ile birlikte kanama diyatezi (hemofili şüphesi)
Acil başvuru gerektiren durumlar: Yüksek ateş ve ciddi düşük akyuvar sayısı (nötropeni), büyük iç kanama bulguları, ani nefes darlığıyla birlikte trombosit düşüklüğü veya şiddetli anemi komplikasyonları için derhal acil servise başvurun.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Hematoloji biriminde tanı; kan analizleri, kemik iliği incelemesi ve moleküler testler aracılığıyla konulmaktadır.
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| Alyuvar, akyuvar ve trombosit sayısı ile morfolojisinin değerlendirilmesi; lösemi ve anemi tanısında ilk adımdır. | |
| İnce iğneyle iliak kemikten alınan kemik iliği örneklerinin mikroskopta incelenmesi; lösemi, lenfoma, myelom ve aplastik anemi tanısında zorunludur. | |
| Kan veya kemik iliği örneklerinde anormal hücre tiplerinin immünfenotipleme yöntemiyle saptanması; lösemi ve lenfoma alt tiplerinin belirlenmesinde kullanılır. | |
| Kromozom analizi (karyotip), FISH ve PCR yöntemiyle lösemi tipi ve prognozunu belirleyen genetik değişikliklerin saptanması (BCR-ABL, FLT3, NPM1 gibi). | |
| PT, aPTT, fibrinojen, D-dimer ve faktör düzeyleri ile hemofili ve trombofili tanısı. | |
| Multipl myelomda anormal protein (M proteini) saptanması. | |
| Lenfoma ve lösemide hastalık yaygınlığının ve tedavi yanıtının değerlendirilmesi. | |
| Yeni nesil dizileme yöntemiyle tedavi kararını etkileyen mutasyonların saptanması. |
Tedavi Yaklaşımları
Hematoloji biriminde tedavi protokolleri hastalık türüne, evresine ve hastanın genel durumuna göre bireyselleştirilmektedir.
| Tedavi | Kapsam ve uygulama |
|---|---|
| Lösemi, lenfoma ve myelom tedavisinde intravenöz veya oral ilaç kombinasyonları; protokol türü tanı ve genetik profile göre belirlenir. | |
| KML'de imatinib/dasatinib gibi tirozin kinaz inhibitörleri; AML'de FLT3 veya IDH inhibitörleri. Bu ilaçlar spesifik moleküler hedefe etki ederek sağlıklı hücrelere daha az zarar verir. | |
| Lenfoma ve KLL'de rituksimab, obinutuzumab; myelomda daratumumab; bazı lösemilerde blinatumomab gibi bispesifik antikorlar. | |
| Ağır anemi ve düşük trombosit durumlarında destek tedavisi olarak uygulanır. | |
| Tromboz (pıhtı) tedavisi ve profilaksisinde düşük moleküler ağırlıklı heparin veya direkt oral antikoagülanlar (DOAC). | |
| Aplastik anemi ve otoimmün hemolitik anemide siklosporin, kortikosteroid ve antitimosit globulin (ATG) tedavileri. | |
| Demir eksikliği anemisinde oral veya intravenöz demir; B12 ve folik asit eksikliğinde vitamin desteği. | |
| Yüksek riskli lösemi, lenfoma ve aplastik anemide nakil planlaması, Kemik İliği Nakli birimiyle birlikte yürütülür. |
Hematoloji Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Hematoloji
Academic Hospital Hematoloji Birimi, poliklinik değerlendirmesi, ayaktan kemoterapi uygulamaları ve yatarak takip süreçlerini aynı çatı altında yürütür; kemik iliği aspirasyon ve biyopsi işlemleri hastane bünyesinde gerçekleştirilir. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- Tıbbi Onkoloji: lenfoma ve solid tümör birlikteliği olan olguların ortak yönetimi
- Patoloji: kemik iliği ve lenf bezi biyopsilerinin histopatolojik değerlendirmesi
- İç Hastalıkları (Dahiliye): ilk değerlendirme, anemi taraması ve yönlendirme
- Biyokimya: tam kan sayımı, koagülasyon ve protein elektroforezi testlerinin çalışılması
- Enfeksiyon Hastalıkları: nötropenik ateş ve tedaviye bağlı enfeksiyonların yönetimi
- Radyoloji: PET-BT ve bilgisayarlı tomografi ile evreleme ve tedavi yanıtı değerlendirmesi
- Kadın Hastalıkları ve Doğum: gebelikte anemi ve pıhtılaşma bozukluklarının ortak takibi
Sık Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfada kan hastalıkları, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- American Society of Hematology (ASH), "Hematology Guidelines", hematology.org
- European Hematology Association (EHA), "EHA Clinical Practice Guidelines", ehaweb.org
- National Cancer Institute (NIH), "Hematologic Cancers", cancer.gov
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
Bölüm Doktorlarımız
