Gözde Et Büyümesi (Pterjium) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Gözde Et Büyümesi (Pterjium) Nedir?

Pterjium, göz sağlığıyla ilgili sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Halk arasında “kuş kanadı” ya da “gözde et büyümesi” olarak bilinen pterjium, gözün beyaz kısmından yani konjonktivadan başlayıp korneaya doğru uzanan üçgen biçimli doku büyümesidir.

Genellikle gözün buruna yakın tarafında görülür. Başlangıçta yalnızca kozmetik görünüm veya hafif batma-kızarıklık yapabilir; ancak korneaya ilerlediğinde astigmatizmaya, bulanık görmeye veya görme aksının etkilenmesine neden olabilir.

Pterjium (Gözde Et Büyümesi) Neden Olur?

Kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte pterjium gelişiminde göz yüzeyinin uzun süre çevresel etkenlere maruz kalması önemli kabul edilir. Başlıca risk faktörleri şunlardır:

• UV ışınlarına yoğun ve uzun süreli maruz kalmak
• Tozlu, rüzgarlı ve kuru iklimlerde yaşamak veya çalışmak
• Göz kuruluğu ve kronik göz yüzeyi irritasyonu
• Açık havada uzun süre çalışma veya spor yapma
• Genetik yatkınlık ve aile öyküsü

Pterjium (Gözde Et Büyümesi) Kimlerde Olur?

Pterjium her yaşta görülebilir; ancak güneşe, toza ve rüzgara uzun süre maruz kalan kişilerde daha sık izlenir. Açık havada çalışanlar, tarım veya denizcilik gibi mesleklerde bulunanlar, kuru ve sıcak iklimlerde yaşayanlar ve düzenli UV koruması kullanmayan kişiler risk altında olabilir.

Gözyaşı yetersizliği olan kişilerde göz yüzeyi daha savunmasız hale gelebilir ve dış etkenlerden daha kolay etkilenebilir. Ailesinde pterjium öyküsü bulunan bireylerde görülme olasılığı daha yüksek olabilir.

Pterjium Belirtileri Nelerdir?

Pterjium genellikle yavaş ilerler. İlk dönemlerde görmeyi etkilemeyebilir; ancak zamanla göz yüzeyi şikayetleri artabilir.

• Gözde kızarıklık, kaşıntı, batma ve yanma
• Yabancı cisim hissi
• Gözde belirgin et benzeri oluşum, özellikle buruna yakın kısımda
• Göz kuruluğu ve sulanma
• Işığa hassasiyet veya kronik tahriş hissi
• Korneaya yayılım varsa astigmatizma, bulanık görme veya görme bozukluğu

Pterjium Tedavisi Nasıldır?

Tedavi, pterjiumun ilerleme derecesine, korneaya yayılımına, görme etkisine ve hastanın şikayetlerine göre planlanır.

İlaç ve Damla Tedavisi

Hafif vakalarda kızarıklık, batma ve tahrişi azaltmak için suni gözyaşı damlaları ve hekim tarafından uygun görülen göz damlaları önerilebilir. Alerjik yakınmalar varsa antihistaminik damlalar; belirgin inflamasyon varsa kısa süreli antiinflamatuar veya kortizonlu damlalar yalnızca doktor kontrolünde kullanılabilir. Bu yöntemler şikayetleri hafifletebilir ancak pterjium dokusunu tamamen ortadan kaldırmaz.

Cerrahi Müdahale

Pterjium büyümüş ve korneaya ilerlemişse, görmeyi etkiliyorsa, astigmatizma oluşturuyorsa, tekrarlayan irritasyon yapıyorsa veya kozmetik açıdan belirgin rahatsızlık yaratıyorsa cerrahi olarak çıkarılması değerlendirilebilir. Cerrahi kararı göz muayenesi, kornea etkilenimi ve tekrarlama riski dikkate alınarak verilmelidir.

Ameliyattan Sonra İyileşme Süreci

Ameliyat sonrası gözde hafif batma, sulanma, kızarıklık ve yabancı cisim hissi olabilir. Doktorun önerdiği damlalar, pansuman/koruyucu önlemler ve kontrol muayeneleri ile bu şikayetler izlenir. İyileşme süresi uygulanan cerrahi tekniğe, pterjiumun büyüklüğüne ve kişinin göz yüzeyi durumuna göre değişebilir.

Pterjium cerrahi sonrası tekrarlayabilir. Bu nedenle UV korumalı güneş gözlüğü kullanmak, toz-rüzgardan korunmak, göz kuruluğunu tedavi etmek ve kontrolleri aksatmamak önemlidir.

Pterjiumdan Korunmak İçin Ne Yapmalı?

• UV korumalı güneş gözlüğü kullanın.
• Güneşli havalarda geniş kenarlı şapka tercih edin.
• Tozlu ve rüzgarlı ortamlarda koruyucu gözlük kullanın.
• Göz kuruluğu varsa doktor önerisiyle suni gözyaşı ve uygun tedavilerden yararlanın.
• Gözleri ovuşturmaktan ve tahriş edici ortamlardan mümkün olduğunca kaçının.
• Düzenli göz muayenesi yaptırın.

Pterjium erken dönemde fark edilip takip edildiğinde çoğu hastada ciddi sorunlara yol açmadan yönetilebilir. Ancak ihmal edilirse korneaya ilerleyerek görmeyi etkileyebilir. Gözünüzde anormal bir doku, kalıcı kızarıklık veya görme bulanıklığı fark ettiğinizde göz hastalıkları uzmanına başvurmanız önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

1. Academic Hospital. Gözde Et Büyümesi (Pterjium) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
2. American Academy of Ophthalmology EyeWiki. Pterygium
3. American Academy of Ophthalmology. Pinguecula and Pterygium
4. Cleveland Clinic. Pterygium: Causes, Symptoms & Treatment