Adet Sancısı (Dismenore) Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Ne Zaman Doktora Gidilmeli?

Her ay düzenli olarak yaşanan regl dönemi, bazı kadınlar için sadece biyolojik bir süreç değil; aynı zamanda ciddi ağrı ve rahatsızlıklarla geçebilen zorlu bir zaman dilimi olabilir. Halk arasında “adet sancısı” olarak bilinen bu durumun tıbbi adı dismenoredir.

Dismenore Nedir?

Dismenore, kadınların regl yani adet döneminde yaşadığı alt karın bölgesindeki kramp tarzı ağrılardır. Alt karında kramp şeklinde başlayan bu ağrılar kimi zaman bel bölgesine, kasıklara ve hatta bacağa kadar yayılabilir.

Genellikle adet başlamadan 1-2 gün önce hissedilir ve adetin ilk birkaç günü boyunca daha belirgin devam edebilir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir; bazı kişilerde hafif seyrederken, bazı kişilerde günlük yaşamı, okul veya iş performansını ve sosyal hayatı etkileyebilir.

Dismenore İçin Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Adet sancısı günlük yaşamı belirgin etkiliyorsa veya daha önce olmadığı halde sonradan ortaya çıktıysa kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Aşağıdaki durumlarda doktora başvurmak önemlidir:

• Ağrı her ay giderek artıyorsa
• Ağrı regl dışında da devam ediyorsa
• İlişki sırasında ağrı hissediyorsanız
• Ağrıya bulantı, kusma, ateş veya yoğun kanama eşlik ediyorsa
• Adet sancısı okul, iş veya sosyal yaşamı aksatacak düzeydeyse
• Ağrı kesicilere rağmen belirgin rahatlama olmuyorsa

Dismenore Neden Olur?

Dismenorenin temel nedeni, rahmin adet kanını vücuttan atmak için kasılmasıdır. Bu kasılmalar sırasında prostaglandin adı verilen maddeler salgılanır. Prostaglandin seviyesi yüksek olan kadınlarda rahim kasılmaları daha şiddetli olabilir ve adet sancısı daha yoğun hissedilebilir.

Altta yatan başka bir hastalık olmadan ortaya çıkan adet sancısı primer dismenore olarak adlandırılır. Genellikle genç yaşlarda başlar ve adet kanamasının ilk günlerinde daha belirgindir. Daha sonra ortaya çıkan, giderek artan veya adet dışı dönemde de süren ağrılarda ise sekonder dismenore düşünülür.

Sekonder (İkincil) Dismenoreye Neden Olabilecek Başlıca Durumlar

Sekonder dismenore, adet sancısının altta yatan jinekolojik bir hastalıkla ilişkili olduğu durumları ifade eder. Aşağıdaki durumlar sekonder dismenoreye neden olabilir:

• Endometriozis (çikolata kisti)
• Rahim içi veya rahim duvarındaki miyomlar
• Rahim içi yapışıklıklar
• Adenomyozis
• Pelvik inflamatuar hastalıklar
• Rahim içi araç veya farklı rahim-yumurtalık kaynaklı durumlar

Bu nedenle şiddetli veya sonradan değişen adet sancısı “normal adet ağrısı” olarak geçiştirilmemeli; özellikle endometriozis, miyom veya pelvik enfeksiyon gibi durumlar açısından değerlendirme yapılmalıdır.

Dismenore Doğurganlığı Etkiler Mi?

Primer dismenore genellikle doğurganlık üzerinde etkili değildir. Ancak sekonder dismenoreye neden olan endometriozis, pelvik inflamatuar hastalık, bazı miyomlar veya rahim içi yapışıklıklar gibi hastalıklar tedavi edilmediğinde doğurganlığı etkileyebilir.

Adet döneminde hafif ağrılar yaşamak yaygın olabilir; ancak bu ağrılar yaşam kalitenizi etkiliyorsa, sizi sosyal hayatınızdan alıkoyuyorsa veya her ay daha da belirginleşiyorsa bu durum “normal” kabul edilmemelidir. Dismenoreye neden olabilecek farklı sağlık sorunları göz ardı edilmemelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

1. Academic Hospital. Adet Sancısı (Dismenore) Nedir? Adet Sancısı Neden Olur?
2. ACOG. Dysmenorrhea: Painful Periods
3. ACOG. Painful Periods
4. Mayo Clinic. Menstrual Cramps - Symptoms and Causes
5. Mayo Clinic. Endometriosis - Symptoms and Causes