Kar Körlüğü (Fotokeratit) Nedir? Belirtileri, Tedavisi ve Korunma Yolları

Oluşturulma: 01.02.2024 · Son Güncelleme: 19.08.2026 · Kategori: Göz Hastalıkları · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.

Kar Körlüğü Nedir?

Kar körlüğü, tıbbi adıyla fotokeratit veya ultraviyole keratit, gözün özellikle kornea ve konjonktiva yüzeyinin yoğun ultraviyole (UV) ışınlarına maruz kalması sonucu oluşan akut bir göz yüzeyi hasarıdır.

Durum, ciltte oluşan güneş yanığına benzer biçimde düşünülebilir. UV ışınları korneanın yüzey hücrelerinde geçici hasara yol açar ve bunun sonucunda ağrı, yanma, batma, sulanma ve ışığa hassasiyet gelişebilir.

“Kar körlüğü” adı özellikle karla kaplı yüksek rakımlı ortamlarda görülmesi nedeniyle kullanılır; ancak fotokeratit yalnızca kar nedeniyle oluşmaz.

Kar Körlüğü Neden Olur?

Kar yüzeyi güneşten gelen UV ışınlarının önemli bir bölümünü yansıtabilir. Bu nedenle göz yalnızca doğrudan güneş ışığına değil, zeminden yansıyan UV ışınlarına da maruz kalır.

Risk özellikle:

  • Karlı ve güneşli ortamlarda
  • Yüksek rakımda
  • Kayak ve snowboard sırasında
  • Dağcılık ve uzun süreli açık hava aktivitelerinde
  • UV koruması olmayan gözlük kullanımında

artabilir.

Fotokeratit ayrıca kaynak arkı, bazı UV lambaları ve yoğun yapay UV kaynaklarına korunmasız maruziyet sonucu da ortaya çıkabilir.

Bulutlu hava tamamen koruyucu değildir. UV ışınları ve kar yüzeyinden yansıma, güneş doğrudan hissedilmese bile gözleri etkileyebilir.

Kar Körlüğü Belirtileri Nelerdir?

Fotokeratit çoğunlukla her iki gözü birden etkiler.

Belirtiler arasında:

  • Gözlerde ağrı
  • Yanma veya batma hissi
  • Göze kum kaçmış gibi yabancı cisim hissi
  • Kızarıklık
  • Yoğun sulanma
  • Işığa karşı belirgin hassasiyet
  • Bulanık veya azalmış görme
  • Göz kapaklarında şişlik
  • Baş ağrısı

görülebilir.

Kar Körlüğü Belirtileri Ne Zaman Ortaya Çıkar?

Fotokeratitin önemli özelliklerinden biri belirtilerin maruziyet sırasında hemen ortaya çıkmayabilmesidir.

Şikâyetler çoğunlukla yoğun UV maruziyetinden yaklaşık 6–12 saat sonra başlar.

Bu nedenle kişi gün boyunca kayak yaparken veya karlı ortamda bulunurken kendisini normal hissedebilir; akşam saatlerinde ise her iki gözde ağrı, sulanma ve ışığa bakamama gelişebilir.

Kar Körlüğü Tanısı Nasıl Konur?

Tanıda yakın zamanda yoğun UV maruziyetinin bulunması önemli bir ipucudur.

Göz hastalıkları değerlendirmesinde:

  • Görme düzeyi
  • Kornea ve konjonktiva
  • Yabancı cisim varlığı
  • Enfeksiyon veya başka kornea hastalıkları

değerlendirilebilir.

Gerekli durumlarda floresan boya ve biyomikroskopik muayene ile korneadaki yüzey hasarı görülebilir.

Kar Körlüğü Nasıl Tedavi Edilir?

Fotokeratit çoğu zaman kornea yüzeyinin kendisini yenilemesiyle iyileşir. Tedavinin temel amacı iyileşme süresince gözü korumak ve belirtileri azaltmaktır.

Genel yaklaşımda:

  • UV maruziyetinden hemen uzaklaşmak
  • Karanlık veya loş bir ortamda gözleri dinlendirmek
  • Kontakt lens kullanılıyorsa lensleri çıkarmak
  • Gözleri ovuşturmamak
  • Soğuk kompres uygulamak
  • Uygun hastalarda suni gözyaşı kullanmak
  • Gerekirse hekim önerisiyle ağrı kontrolü sağlamak

yararlı olabilir.

Göze kendi kendinize uyuşturucu/anestezik damla damlatmayın. Göz muayenesinde kullanılan bazı lokal anestezik damlaların evde tekrarlayan kullanımı kornea iyileşmesini bozabilir ve ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Antibiyotikli göz pomadı, sikloplejik damlalar veya başka ilaçlar her hastada gerekli değildir; göz muayenesindeki bulgulara göre hekim tarafından önerilebilir.

Kar Körlüğü Ne Kadar Sürede Geçer?

Çoğu fotokeratit vakasında kornea yüzeyi hızla iyileşir.

Belirtiler genellikle 24–48 saat içerisinde belirgin şekilde azalır. Kalıcı görme kaybı tipik fotokeratitte çok nadirdir.

Bununla birlikte ağrının devam etmesi, görmenin düzelmemesi veya şikâyetlerin beklenenden uzun sürmesi farklı bir göz hastalığının araştırılmasını gerektirebilir.

Kar Körlüğünden Nasıl Korunulur?

Kar körlüğünün büyük ölçüde önlenebilir olması nedeniyle en önemli yaklaşım uygun göz korumasıdır.

Karlı ve yüksek rakımlı ortamlarda:

  • %99–100 UVA ve UVB koruması sağlayan güneş gözlüğü veya kayak gözlüğü kullanılmalıdır.
  • Gözün yan taraflarından UV girişini azaltan, yüzü saran modeller tercih edilmelidir.
  • Kayak ve snowboard sırasında uygun UV filtreli kayak gözlüğü kullanılmalıdır.
  • Yüksek rakımda UV maruziyetinin arttığı unutulmamalıdır.
  • Bulutlu havada da UV korumasına devam edilmelidir.
  • Şapka veya siperlik ek koruma sağlayabilir.
Gözlüğün camının koyu olması tek başına yeterli değildir. Önemli olan camın gerçek UV filtreleme özelliğidir. UV koruması olmayan koyu renkli camlar uygun göz koruması olarak kabul edilmemelidir.

Ne Zaman Göz Doktoruna Başvurulmalıdır?

Fotokeratit çoğu zaman geçici olsa da aşağıdaki durumlarda göz hastalıkları değerlendirmesi önemlidir:

  • Belirgin görme kaybı varsa
  • Şiddetli göz ağrısı varsa
  • Şikâyetler 24–48 saat içinde düzelmiyorsa
  • Yalnızca tek göz belirgin biçimde etkilenmişse
  • Göze yabancı cisim kaçmış olabileceği düşünülüyorsa
  • Travma veya kimyasal temas öyküsü varsa
  • Kontakt lens kullanıcısında belirgin ağrı ve kızarıklık varsa

değerlendirme geciktirilmemelidir.

Kar Körlüğü Büyük Ölçüde Önlenebilir

Karlı ve yüksek rakımlı ortamlarda uygun UV korumalı gözlük kullanmak fotokeratit riskini önemli ölçüde azaltabilir. Şiddetli ağrı veya görme azalması gelişirse göz muayenesi yapılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kar körlüğü nedir?
Kar körlüğü, yoğun ultraviyole ışınlarının kornea ve göz yüzeyinde oluşturduğu akut hasar olan fotokeratittir. Özellikle karın UV ışınlarını yansıtması nedeniyle karlı ve yüksek rakımlı ortamlarda görülebilir.
Kar körlüğü belirtileri hemen başlar mı?
Hayır. Fotokeratit belirtileri çoğunlukla yoğun UV maruziyetinden yaklaşık 6–12 saat sonra ortaya çıkar. Bu nedenle ağrı, sulanma ve ışık hassasiyeti maruziyetten saatler sonra başlayabilir.
Kar körlüğü kalıcı körlüğe neden olur mu?
Tipik fotokeratit çoğunlukla geçicidir ve kornea yüzeyi genellikle 24–48 saat içinde iyileşir. Kalıcı görme kaybı nadirdir; ancak belirgin görme azalması gelişirse göz muayenesi gerekir.
Kar körlüğü nasıl geçer?
UV maruziyetinden uzaklaşmak, gözleri dinlendirmek, kontakt lensleri çıkarmak, gözleri ovuşturmamak, soğuk kompres ve uygun hastalarda suni gözyaşı kullanmak belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir. İlaç tedavisi gerekiyorsa göz hekimi tarafından planlanmalıdır.
Kar körlüğü kaç günde geçer?
Çoğu vakada belirtiler 24–48 saat içerisinde belirgin şekilde azalır. Ağrı veya görme problemi bu sürede düzelmiyorsa göz hastalıkları değerlendirmesi yapılmalıdır.
Hangi gözlük kar körlüğünden korur?
%99–100 UVA ve UVB koruması sağlayan, mümkünse yanlardan da ışık girişini azaltan güneş veya kayak gözlükleri tercih edilmelidir. Camın yalnızca koyu renkli olması yeterli değildir.
Bulutlu havada kar körlüğü olur mu?
Evet. UV ışınları bulutlu havalarda da gözlere ulaşabilir ve kar yüzeyi UV ışınlarını yansıtmaya devam eder. Bu nedenle bulutlu havada da uygun UV korumalı gözlük kullanılmalıdır.
Academic Hospital notu: Kar körlüğünde şiddetli ağrı, belirgin görme kaybı veya 24–48 saat içinde düzelmeyen yakınmalar varsa göz hastalıkları değerlendirmesi yapılmalıdır. Randevu alabilirsiniz.

Kaynakça

  1. Academic Hospital. Kar Körlüğü Nedir?
  2. World Health Organization. The Known Health Effects of Ultraviolet Radiation
  3. Merck Manual Professional Edition. Ultraviolet Keratitis
  4. College of Optometrists. Photokeratitis: UV Burn, Arc Eye and Snow Blindness
  5. U.S. Food and Drug Administration. Photokeratitis and UV Exposure