WhatsApp
Görüntüleme Yöntemleriyle Tanıya Köprü
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Academic Hospital Radyoloji Birimi, vücudun iç yapılarını yüksek çözünürlüklü görüntüleme teknolojileriyle inceleyerek klinisyenlere doğru ve zamanında tanı desteği sağlar. Birim tedavi uygulamaz; radyoloji uzmanları ürettikleri görüntüleri yorumlayarak ilgili branş hekimine yazılı rapor iletir. Röntgen, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MR), mamografi ve kemik dansitometrisi dahil geniş bir yelpazede hizmet sunulmaktadır.
İçindekiler
Radyoloji Nedir?
Radyoloji, X-ışını, ses dalgaları, manyetik alan ve radyoaktif izleyiciler gibi fiziksel enerji kaynaklarını kullanarak vücut iç yapılarını görüntüleyen tıp uzmanlık dalıdır. Uzman radyologlar bu görüntüleri yorumlayarak hastalıkların saptanmasına, evrelendirilmesine ve tedaviye yanıtın takibine katkı sağlar. Tanı radyolojisinin yanı sıra, görüntüleme rehberliğinde biyopsi veya drenaj gibi girişimsel prosedürler Academic Hospital Girişimsel Radyoloji Birimi tarafından yürütülür. Tedavi kararı daima ilgili branş hekimine aittir.
Hangi Durumların Tanısına Katkı Sağlar?
Radyoloji birimi hastalıkları tedavi etmez; klinisyenin tanı koymasına görüntüsel kanıt sunar. En sık görüntüleme istenen klinik senaryolar şunlardır:
- Akciğer nodülü takibi, pnömoni ve akciğer kanseri evrelemesi
- Beyin kanaması, inme ve kafa içi kitle değerlendirmesi
- Mide, kolon veya pankreas kanseri ameliyat öncesi anatomik haritalama
- Koroner damar darlığı şüphesinde koroner BT anjiyografi
- Karaciğer, pankreas ve böbrek kitlelerinin saptanması ve karakterizasyonu
- Eklem kıkırdak hasarı, menisküs yırtığı ve disk fıtığı
- Tiroid nodülü ve boyun kitlesi ultrasonografisi
- Meme kitlesi, mikrokalsifikasyon ve meme kanseri taraması
- Osteoporoz risk değerlendirmesi için kemik mineral yoğunluğu ölçümü
- Akut batın veya travma sonrası iç organ yaralanması araştırması
- Yenidoğan 2. ay bebek kalça ultrasonu takibi
Kullanılan Görüntüleme Yöntemleri ve Teknolojiler
Her görüntüleme yöntemi farklı doku türlerini farklı hassasiyetle görüntüler; hangi yöntemin kullanılacağına klinisyen karar verir.
Düz Grafi (Röntgen)
Düz grafi (röntgen), X-ışını kullanarak vücudun iç yapılarının hızlı şekilde görüntülenmesini sağlayan temel bir görüntüleme yöntemidir. Özellikle kemik kırıkları, akciğer hastalıkları ve kalp boyutunun değerlendirilmesinde sıklıkla ilk basamak inceleme olarak kullanılır. Bazı karın hastalıklarının değerlendirilmesinde de yardımcı olabilir. Hızlı uygulanabilmesi, yaygın erişilebilirliği ve kısa çekim süresi nedeniyle en sık kullanılan radyolojik yöntemlerden biridir.
Ultrasonografi (USG)
Ultrasonografi (USG), ses dalgaları kullanarak gerçek zamanlı görüntü oluşturan ve iyonize radyasyon içermeyen bir görüntüleme yöntemidir. Karaciğer, safra kesesi, böbrekler ve diğer karın organları ile tiroid, meme, kas-tendon yapıları ve damarların değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılır. İyonize radyasyon içermemesi nedeniyle çocuklarda ve gebelerde sıklıkla ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Doppler ultrasonografi ile damarların yapısı ve kan akımı da değerlendirilebilir.
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
Bilgisayarlı tomografi (BT), X-ışını ve bilgisayar teknolojisi kullanarak vücudun kesitsel görüntülerini oluşturan bir görüntüleme yöntemidir. Akut travmalar, akciğer ve karın hastalıkları, vasküler patolojiler ve kanser evrelemesinde hızlı ve ayrıntılı değerlendirme sağlar. Gerektiğinde kontrast madde kullanılarak damar yapıları ve organların daha net değerlendirilmesi mümkün olur.
Koroner BT Anjiyografi
Kalp ve koroner arterleri yüksek çözünürlükte görüntüleyerek damar darlıklarının non-invaziv olarak değerlendirilmesine olanak sağlar. Koroner arter hastalığı açısından detaylı bilgi sunar ve uygun hastalarda invaziv (kateter) anjiyografi ihtiyacını azaltabilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
Manyetik rezonans görüntüleme (MR), manyetik alan ve radyo dalgaları kullanarak vücuttaki yumuşak dokuların ayrıntılı olarak görüntülenmesini sağlayan bir yöntemdir. İyonize radyasyon içermez. Beyin, omurilik, eklemler, kas-iskelet sistemi ve pelvik organların değerlendirilmesinde yüksek yumuşak doku kontrastı sayesinde önemli bilgiler sunar.
Mamografi
Mamografi, meme dokusunu düşük doz X-ışını kullanarak görüntüleyen bir yöntemdir. Meme kanserinin tarama ve tanısında önemli bir rol oynar. Dijital mamografi ve gerektiğinde 3D tomosentez (tomosentez mamografi) ile küçük lezyonların ve erken dönem değişikliklerin saptanmasına yardımcı olabilir.
Kemik Dansitometrisi (DEXA)
Kemik dansitometrisi (DEXA), omurga ve kalça bölgesindeki kemik mineral yoğunluğunu ölçerek osteoporoz tanısının konulmasına yardımcı olur ve kırık riskinin değerlendirilmesine katkı sağlar. Özellikle menopoz sonrası kadınlarda ve uzun süreli kortikosteroid kullanan hastalarda kemik sağlığının değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılır.
Sonuçlar Ne Zaman ve Nasıl Hazır Olur?
Radyoloji tetkiklerine ait raporların hazırlanma süresi, incelemenin türüne, teknik özelliklerine ve aciliyet durumuna göre değişiklik gösterebilir.
| İnceleme | Rapor süresi |
|---|---|
| Aynı gün veya 1 iş günü içinde | |
| Genellikle işlem sonrası kısa süre içinde veya aynı gün | |
| Rutin: 1-2 iş günü; acil: 30-60 dakika içinde | |
| Genellikle 1-3 iş günü | |
| 1-2 iş günü | |
| 1 saat sonra |
Raporlar dijital sistem üzerinden ilgili hekimlere iletilir. Sonuçlar hakkında bilgi almak için sizi yönlendiren doktorunuzla görüşmeniz gerekir; radyoloji birimi doğrudan hasta randevusu veya sonuç değerlendirmesi yapmamaktadır.
Hangi Birimler Radyolojiye Yönlendirir?
Radyoloji, tüm kliniklere hizmet veren merkezi bir tanı altyapısıdır; tetkik istemi her zaman bir uzman hekim tarafından yapılır.
- Kardiyoloji: Koroner BT anjiyografi
- Tıbbi Onkoloji: Kitle evrelemesi, tedavi yanıtı takibi
- Nöroloji ve Beyin Cerrahisi: Beyin ve omurilik MR, kranial BT
- Ortopedi ve Travmatoloji: Kemik grafileri, eklem MR, travma BT
- Genel Cerrahi ve Gastroenteroloji: Karın içi organ ultrasonografi, BT ve MR
- Kadın Hastalıkları ve Doğum: Pelvik ultrasonografi, Meme ultasonografi
- Endokrinoloji: Tiroid ultrasonografisi, adrenal bez BT, Sürrenal MR ve Hipofiz MR
- Acil Servis: Travma, inme ve akut batın protokolleri için öncelikli görüntüleme
Academic Hospital Radyoloji Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Radyoloji
Academic Hospital Radyoloji Birimi, hastanenin poliklinik, servis ve acil alanlarından gelen görüntüleme istemlerini tek merkezde karşılar; raporlar dijital sistem üzerinden istemi yapan hekime iletilir. Birim aşağıdaki bölümlerle rutin olarak birlikte çalışır:
- Kardiyoloji: koroner BT anjiyografi ile damar darlıklarının değerlendirilmesi
- Tıbbi Onkoloji: kitle evrelemesi ve tedavi yanıtının görüntüleme ile takibi
- Nöroloji: beyin ve omurilik MR ile kranial BT incelemeleri
- Ortopedi ve Travmatoloji: kemik grafileri, eklem MR ve travma BT
- Genel Cerrahi: ameliyat öncesi anatomik haritalama ve karın içi organ görüntülemesi
- Meme Hastalıkları ve Cerrahisi: mamografi ve meme ultrasonografisi değerlendirmeleri
- Girişimsel Radyoloji: görüntüleme rehberliğinde biyopsi ve drenaj işlemleri
Sık Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfada görüntüleme yöntemleri, radyasyon güvenliği ve rapor süreçleri hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- Radiological Society of North America, "RadiologyInfo.org: Mammography", radiologyinfo.org
- Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), "Radiation Protection in Radiology", iaea.org
- Mayo Clinic, "MRI: Overview, Purpose and What to Expect", mayoclinic.org
- NHS, "CT Scan: What It Is and When It Is Used", nhs.uk
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO), "Cancer: Key Facts", who.int
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
