WhatsApp
Dönme Hissi ve Denge Sorunlarında Uzman Tanı ve Tedavi
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi, baş dönmesi, dönme hissi ve dengesizlik yakınmalarının nedenini bulmak ve tedavi etmek amacıyla KBB, nöroloji ve fizik tedavi uzmanlarının birlikte çalıştığı multidisipliner bir birimdir. Birimimizde iç kulak kaynaklı, nörolojik kökenli veya sistemik hastalıklara bağlı vertigo tabloları ayrıntılı değerlendirme protokolleriyle ele alınmakta; nedene yönelik kişiselleştirilmiş tedavi planlanmaktadır. Academic Hospital'ın ileri tanı teknolojileri ve deneyimli kadrosu, akut vertigo atağından kronik denge bozukluğuna kadar geniş bir klinik yelpazede güvenilir sonuçlar sunmaktadır.
İçindekiler
Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi Nedir?
Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi, baş dönmesi ve dengesizliğin altta yatan nedenini sistematik biçimde araştıran, tanı koyan ve tedavi eden uzmanlaşmış bir birimdir. Vertigo, kişinin kendisinin ya da çevresinin döndüğü hissini tanımlar; basit baş dönmesinden farklı olarak denge sisteminin bir bileşeninde işlev bozukluğuna işaret eder. Denge sistemi iç kulak (vestibüler sistem), görme ve kas-eklem duyusu (propriyosepsiyon) olmak üç kaynaktan gelen bilgiyi beyin sapında birleştirir. Bu üç bileşenden herhangi birinde sorun yaşandığında vertigo ve düşme riski ortaya çıkabilir. Birimimizde benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), Meniere hastalığı, vestibüler nörit, labirentit ve santral vertigo tabloları ayrıntılı klinik protokolle değerlendirilir.
Hangi Hastalıklar ve Durumlar Tedavi Edilir?
Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi, periferik ve santral kaynaklı tüm baş dönmesi tablolarını kapsar.
- Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV): Kafa pozisyonuna bağlı anlık dönme atakları; en sık görülen vestibüler bozukluktur
- Meniere hastalığı: Tekrarlayan dönme atakları, kulak dolgunluğu, tinnitus (kulak çınlaması) ve dalgalanan işitme kaybıyla seyreder
- Vestibüler nörit: Viral kökenli iç kulak siniri iltihabı; ani başlayan şiddetli dönme hissi ile karakterizedir
- Labirentit: İç kulak labirentinin iltihabı; hem denge hem işitmeyi etkiler
- Vestibüler migren: Migren ile ilişkili denge ve vertigo atakları
- Perilenfatik fistül: Baş travmasına veya zorlu ıkınmaya bağlı iç kulak zar yırtıkları
- İlaca bağlı vestibüler toksisite: Aminoglikozid grubu antibiyotikler ve diğer ototoksik ilaçlara bağlı denge kaybı
- Santral vertigo: Beyin sapı veya serebellar kökenli baş dönmesi (inme, tümör, multipl skleroz)
- Posturografik denge bozuklukları: Düşme riski yüksek yaşlı hastalarda kronik dengesizlik
- Servikal baş dönmesi: Boyun kaynaklı dengesizlik yakınmaları
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki durumlar Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi'ne başvurmanız için yeterli nedendir.
- Ani başlayan ve tekrarlayan dönme hissi atakları yaşıyorsanız
- Dönme hissiyle birlikte bulantı ve kusma eşlik ediyorsa
- Kulakta çınlama, dolgunluk hissi veya işitme azalması fark ettiyseniz
- Düşme korkusu yaşıyor, yürürken tutunma ihtiyacı duyuyorsanız
- Baş hareketleriyle tetiklenen kısa süreli dönme atakları yaşıyorsanız
- Vertigo sonrasında yoğunlaşma güçlüğü ve yorgunluk kalıcı hale geldiyse
Şu belirtiler acil tıbbi değerlendirme gerektirir: yüzde kayma veya felç, konuşma bozukluğu, kol veya bacakta ani güçsüzlük, çift görme, şiddetli ve ani başlayan baş ağrısı. Bu bulgular santral vertigo veya inmeye işaret edebilir.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Vertigo biriminde tanı süreci, ayrıntılı klinik muayene ve hedefe yönelik testlerin bir arada kullanılmasıyla yürütülür.
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| Nistagmus (gözlerin istemsiz hareketi), denge ve koordinasyon değerlendirmesi | |
| BPPV tanısında kullanılan pozisyonel test; arka semisirküler kanal kaynaklı taş kristallerini ortaya çıkarır | |
| Yatay semisirküler kanal BPPV'sinin tanısında kullanılır | |
| Gözlerin hareketlerini video kamera ile kaydederek vestibüler refleksleri nesnel biçimde ölçer; periferik ve santral ayırımında temel testtir | |
| Saf ses odyometrisi, timpanometri ve işitsel beyin sapı yanıtları (ABR) ile işitme ve iç kulak fonksiyonunun değerlendirilmesi | |
| Meniere hastalığında endolenfatik hidrops tanısını destekler | |
| Görme, vestibüler sistem ve propriyoseptif katkının ayrı ayrı ölçüldüğü bilgisayarlı denge testi | |
| Akustik nörinom, beyin sapı lezyonları ve demyelinizan hastalıkların dışlanması için uygulanır | |
| Özellikle santral neden şüphesinde ve akut vertigo tablolarında kullanılır | |
| Tiroid hastalığı, anemi, hipoglisemi, otoimmün ve enfeksiyon nedenlerini dışlamaya yönelik testler |
Tedavi Yaklaşımları
Vertigo tedavisi nedenin doğru belirlenmesiyle başlar; her tablonun kendine özgü tedavi protokolü vardır.
| Tedavi | Kapsam ve uygulama |
|---|---|
| BPPV tedavisinde ilaç gerektirmeyen, yüksek etkinlikte fiziksel manevralardır. Doğru teknikle uygulanan Epley manevrası, arka kanal BPPV'sinde yüzde seksen beş ile doksan oranında başarı sağlar. | |
| Akut atak döneminde bulantı ve dönme hissini gidermek için vestibülosupresif ilaçlar, antiemetikler ve uygun hastalarda kısa süreli kortikosteroidler kullanılır. Uzun süreli vestibülosupresif ilaç kullanımından kaçınılır; merkezi kompanzasyonu geciktirdiği bilinmektedir. | |
| Tuz kısıtlaması, diüretik tedavi, atak kontrolüne yönelik ilaçlar ve gerekli olgularda intratimpanik kortikosteroid veya gentamisin enjeksiyonu uygulanır. | |
| Fizik tedavi uzmanı eşliğinde uygulanan, beynin denge sistemini yeniden kalibre etmesine yardımcı egzersiz programıdır. Gaze stabilizasyon, balans ve denge çalışmaları ile düşme riski azaltılır. Kronik vestibüler yetmezlik, vestibüler nörit sonrası kompanzasyon bozukluğu ve yaşlılarda kronik dengesizlikte temel tedavi seçeneğidir. | |
| Stres, uyku düzensizliği, kafein ve tuz tüketimi gibi atakları kolaylaştıran faktörlerin belirlenmesi ve kontrol edilmesi. | |
| Medikal tedaviye yanıtsız Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi, labirentektomi veya vestibüler sinir kesilmesi gibi seçenekler değerlendirilir. |
Academic Hospital Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi için randevu: 444 0 353
Randevu AlAcademic Hospital'da Vertigo ve Denge Bozuklukları
Academic Hospital Vertigo ve Denge Bozuklukları Birimi'nde baş dönmesi ve dengesizlik yakınmaları KBB, nöroloji ve fizik tedavi uzmanlarının birlikte yürüttüğü bir değerlendirmeyle ele alınır. Aşağıdaki birimlerle ortak çalışılır:
- Kulak Burun Boğaz: iç kulak kaynaklı vertigo, BPPV ve Meniere hastalığında KBB muayenesi, dirençli olgularda cerrahi seçenekler
- Nöroloji: santral vertigo ve diğer nörolojik nedenlerin ayırt edilmesi
- Odyoloji: işitme ve iç kulak fonksiyonunu değerlendiren odyolojik testler
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon: vestibüler rehabilitasyon programının planlanması ve yürütülmesi
- Migren Tedavisi: vestibüler migrenin ortak yönetimi
- Radyoloji: santral nedenlerin dışlanmasına yönelik MR ve beyin BT incelemeleri
- Acil Servis: inmeye işaret edebilecek belirtilerle birlikte görülen baş dönmesinde acil değerlendirme
Sık Sorulan Sorular
Kaynakça
Bu sayfada vertigo ve denge bozuklukları, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), "Balance Disorders", nidcd.nih.gov
- NHS, "Vertigo: Causes, Symptoms and Treatment", nhs.uk
- Bhattacharyya N et al., "Clinical Practice Guideline: Benign Paroxysmal Positional Vertigo (Update)", Otolaryngol Head Neck Surg. 2017, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mayo Clinic, "Meniere's Disease: Symptoms and Causes", mayoclinic.org
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
