WhatsApp
Anne ve Bebek Sağlığında Uzmanlaşmış Fetal Tıp
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Perinatoloji ve Yüksek Riskli Gebelikler, gebeliği komplikasyon riski taşıyan annelerin ve bebeklerinin sağlığını korumak amacıyla özel tanı ve izlem protokolleri uygular. Kronik hastalığı olan, daha önce riskli gebelik yaşamış veya fetal anomali şüphesi bulunan tüm gebeler bu birime başvurabilir.
İçindekiler
Perinatoloji Nedir?
Perinatoloji (fetal tıp olarak da bilinir), gebeliğin yüksek riskli seyrettiği durumlarda anne ve fetüsün (bebeğin) sağlığını değerlendiren, izleyen ve tedavi eden bir tıp uzmanlık dalıdır. Perinatoloji uzmanları; normal obstetrik takibin ötesinde, karmaşık gebelik sorunlarının tespiti ve yönetiminde hem anneye hem de henüz doğmamış bebeğe odaklanır. Bu uzmanlık alanı; genetik hastalıklar, fetal anomaliler, plasental sorunlar ve gebeliği etkileyen kronik hastalıklar gibi geniş bir yelpazeyi kapsar.
Hangi Hastalıklar ve Durumlar Takip Edilir?
- Preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) ve eklampsi hikayesi olan gebeler
- Erken doğum tehdidi ve preterm eylem
- Çoğul gebelikler (ikiz, üçüz ve daha fazlası)
- Plasenta previa (düşük yerleşimli plasenta) ve plasenta akreta spektrum bozuklukları
- IUGR (intrauterin büyüme kısıtlaması; fetüsün beklenen büyüklüğün altında kalması)
- Fetal anomali şüphesi veya tanılanmış fetal yapısal bozukluklar
- Genetik hastalık riski taşıyan gebelikler (Down sendromu, trizomiler vb.)
- Kronik maternal hastalıklar: Tip 1 ve Tip 2 diyabet, kronik hipertansiyon, otoimmün hastalıklar (lupus, antifosfolipid sendromu), kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları
- İleri anne yaşı gebelikleri (35 yaş ve üzeri)
- Tekrarlayan gebelik kayıpları (iki veya daha fazla düşük hikayesi)
- Oligohidramnios veya polihidramnios (amniyotik sıvı miktarı anormallikleri)
- Rh uyuşmazlığı ve alloimmünizasyon
- Gebelikte kanama bozuklukları ve trombofili
Ne Zaman Başvurmalısınız?
- Gebeliğinizde rutin kontrollerinizde yüksek risk saptandıysa veya doktorunuz ileri inceleme öneriyorsa
- Önceki gebeliğinizde preeklampsi, erken doğum, fetal kayıp veya büyüme kısıtlaması yaşandıysa
- İkiz veya daha fazla bebek bekliyorsanız
- Gebelik öncesinde veya sırasında diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, otoimmün hastalık gibi kronik bir rahatsızlığınız varsa
- 35 yaş ve üzerinde gebe kaldıysanız
- İlk trimester taramasında (11-14. hafta) anormal sonuç çıktıysa
- Ultrason muayenesinde fetüste yapısal bir anomali şüphesi varsa
- Aile öykünüzde genetik hastalık veya doğumsal bozukluk varsa
- İki veya daha fazla gebelik kaybı yaşadıysanız
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Academic Hospital Perinatoloji Birimi, ileri görüntüleme ve genetik tanı teknolojilerini bir arada sunar.
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| 11-14. haftalar arasında yapılan NT (ense saydamlığı) taraması ve 20. haftada gerçekleştirilen anomali taraması, bebeğin tüm organ sistemlerinin ve anatomisinin değerlendirilmesini sağlar. 4D ultrason ile fetal yüz ve hareketler de izlenebilir. | |
| Umbilikal (göbek kordonu), MCA (orta serebral arter) ve ductus venosus gibi kritik damarların kan akımı ölçülerek fetüsün oksijen ve besin alımı değerlendirilir. IUGR ve preeklampsi takibinde temel araçtır. | |
| Anne kanından alınan örnekte fetal DNA incelenerek Down sendromu (trizomi 21), trizomi 18, trizomi 13 ve cinsiyet kromozom bozuklukları yüksek doğruluk oranıyla saptanır. İnvaziv girişim gerektirmez. | |
| 16-20. haftalar arasında amniyotik sıvıdan örnek alınarak fetal kromozom analizi (karyotip) yapılır. Genetik tanı için kesin sonuç sunar. | |
| 11-13. haftalar arasında plasentadan küçük bir doku örneği alınarak erken dönemde genetik tanı imkanı sağlanır. | |
| Bebeğin kalp yapısını ve işlevini ayrıntılı olarak görüntüleyen özel ultrason incelemesidir. Konjenital (doğumsal) kalp hastalığı şüphesinde uygulanır. | |
| Transvajinal ultrasonla serviks boyutu ölçülerek erken doğum riski belirlenir. Kısa serviks saptandığında uygun tedavi protokolü devreye alınır. | |
| Ultrasonla fetüsün soluk alma hareketleri, vücut hareketleri, kas tonusu ve amniyotik sıvı miktarı birlikte değerlendirilerek bebeğin genel iyilik hali puanlanır. |
Tedavi Yaklaşımları
| Yaklaşım | Kapsam ve uygulama |
|---|---|
| Riskli gebeliklerde kontrol sıklığı artırılır, her ziyarette fetal gelişim, amniyotik sıvı ve Doppler akımları sistematik olarak değerlendirilir. | |
| Risk faktörleri saptanan gebelerde 11-14. haftadan itibaren düşük doz aspirin ve kalsiyum takviyesi başlanarak preeklampsi gelişimi anlamlı ölçüde azaltılabilir. | |
| Kısa serviks veya preterm eylem riskinde progesteron (vajinal yol), serklaj (servikal dikiş) veya tokoliz (kasılma durdurucu ilaçlar) uygulanabilir. Prematür akciğer gelişimini desteklemek için kortikosteroid tedavisi de planlanır. | |
| Rh uyuşmazlığına bağlı ağır fetal anemi gibi durumlarda intrauterin kan transfüzyonu (rahimdeyken kan nakli) uygulanabilir. | |
| Her yüksek riskli gebelik için bireysel doğum zamanlaması ve doğum şekli planı hazırlanır. Preeklampsi veya fetal sıkıntı durumlarında erken doğum indüksiyonu veya sezaryen planlanabilir. Perinatoloji ekibi, yenidoğan yoğun bakım, anestezi ve neonatoloji ekipleriyle doğum öncesinde koordineli bir strateji oluşturarak her senaryoya hazırlıklı olunmasını sağlar. |
Perinatoloji ve Yüksek Riskli Gebelikler Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Perinatoloji
Academic Hospital Perinatoloji ve Yüksek Riskli Gebelikler Birimi, ileri fetal görüntüleme, prenatal genetik tanı ve doğum planlaması süreçlerini aynı çatı altında yürütür. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- Kadın Hastalıkları ve Doğum: rutin gebelik takibi, doğum ve sezaryen süreçlerinin yürütülmesi
- Yenidoğan Yoğun Bakım: erken doğan ve riskli doğan bebeklerin doğum sonrası izlemi
- Anestezi ve Reanimasyon: yüksek riskli doğumlarda anestezi planlaması
- Çocuk Kardiyolojisi: fetal ekokardiyografide saptanan doğumsal kalp hastalıklarının değerlendirilmesi
- Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları: gebelikte diyabet ve tiroid hastalıklarının ortak yönetimi
- Romatoloji: lupus ve antifosfolipid sendromu gibi otoimmün hastalıkların gebelikte izlemi
- Radyoloji: ileri fetal görüntüleme ve tamamlayıcı incelemeler
Sık Sorulan Sorular
Perinatoloji ve Yüksek Riskli Gebelikler Birimi hakkında en sık sorulan soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kaynakça
Bu sayfada yüksek riskli gebelik takibi, tanı yöntemleri ve tedavi yaklaşımları hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- National Institutes of Health, "Preeclampsia (StatPearls)", ncbi.nlm.nih.gov
- National Institutes of Health, "Preterm Labor (StatPearls)", ncbi.nlm.nih.gov
- World Health Organization, "Preterm Birth Fact Sheet", who.int
- NHS, "Complications in Pregnancy", nhs.uk
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
