Tenisçi Dirseği ve Golfçü Dirseği Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Tenisçi Dirseği Nedir?

Tenisçi dirseği, tıbbi adıyla lateral epikondilalji veya lateral epikondilit, dirseğin dış tarafında bulunan ve el bileğini geriye doğru kaldırmaya yardımcı olan tendonların aşırı ve tekrarlayan yüklenmesiyle ilişkili bir tendinopati tablosudur.

Hastalığın adında “tenisçi” kelimesi bulunmasına rağmen yalnızca tenis oynayanlarda görülmez. Tekrarlayan kavrama, kaldırma, tornavida kullanma, bilgisayar veya el aletleriyle çalışma ve raket sporları gibi ön kol kaslarını sık kullanan aktiviteler de tabloya yol açabilir.

Güncel bilgiler, sorunun çoğunlukla tendonun kemikten tamamen yırtılmasından ziyade tendon dokusunda tekrarlayan yüklenmeye bağlı dejeneratif değişiklikler ve küçük yapısal hasarlarla ilişkili olduğunu göstermektedir.

Tenisçi Dirseğinin Belirtileri Nelerdir?

En tipik bulgu dirseğin dış tarafındaki kemik çıkıntısının çevresinde ağrı ve hassasiyettir.

Ağrı özellikle:

• Bir nesneyi sıkarken veya kavrarken
• El sıkışırken
• Kapı kolunu çevirirken
• Ağırlık kaldırırken
• El bileğini geriye doğru kaldırırken
• Raket veya el aleti kullanırken

artabilir.

Ağrı dirseğin dış tarafından ön kola doğru yayılabilir ve kavrama gücünde azalma hissedilebilir.

Golfçü Dirseği Nedir?

Golfçü dirseği, tıbbi adıyla medial epikondilit veya medial epikondilalji, dirseğin iç tarafındaki fleksör-pronator tendon grubunun tekrarlayan aşırı yüklenmesine bağlı gelişen tendinopatidir.

Bu tendonlar el bileğinin bükülmesi ve ön kolun içe doğru çevrilmesi gibi hareketlerde görev alır.

Golf oynayanlarda görülebilse de raket sporları, ağırlık kaldırma, atış sporları, yoğun el aleti kullanımı ve tekrarlayan kavrama gerektiren mesleklerde de ortaya çıkabilir.

Golfçü Dirseğinin Belirtileri Nelerdir?

Golfçü dirseğinde ağrı ve hassasiyet çoğunlukla dirseğin iç tarafında hissedilir.

Şikâyetler özellikle:

• El bileğini bükme
• Ön kolu içe çevirme
• Kavrama ve sıkma
• Ağır nesne kaldırma
• Atış veya raket hareketleri

sırasında artabilir.

Bazı kişilerde ağrı ön kolun iç kısmına doğru yayılabilir.

Tenisçi ve Golfçü Dirseği Neden Olur?

Her iki hastalıkta da temel mekanizma, tendonların taşıyabileceğinden daha fazla veya daha sık yüklenmeye maruz kalmasıdır.

Risk oluşturabilecek durumlar arasında:

• Tekrarlayan el bileği ve ön kol hareketleri
• Ani antrenman veya iş yükü artışı
• Yanlış spor tekniği
• Uygun olmayan raket veya ekipman
• Yoğun kavrama gerektiren işler
• Yetersiz kas dayanıklılığı ve rehabilitasyon

yer alabilir.

Tenisçi ve Golfçü Dirseği Arasındaki Fark Nedir?

Her iki hastalık da aşırı kullanımla ilişkili dirsek tendinopatileridir ancak etkilenen tendon grubu ve ağrının yeri farklıdır.

• Tenisçi dirseği: Ağrı dirseğin dış tarafındadır ve çoğunlukla el bileğini geriye kaldıran ekstansör tendon grubu etkilenir.
• Golfçü dirseği: Ağrı dirseğin iç tarafındadır ve çoğunlukla el bileğini büken ve ön kolu döndüren fleksör-pronator tendon grubu etkilenir.

Golfçü dirseğinde ulnar sinir dirseğin iç kısmına yakın seyrettiği için bazı hastalarda serçe ve yüzük parmağına yayılan uyuşma veya karıncalanma gibi sinir şikâyetleri de eşlik edebilir. Bu durumda kubital tünel sendromu gibi ek sorunlar açısından değerlendirme gerekebilir.

Tenisçi ve Golfçü Dirseği Tanısı Nasıl Konur?

Tanı çoğu hastada öykü ve fizik muayeneyle konabilir.

Muayenede ağrının yeri, kavrama gücü ve el bileğinin dirençli hareketleri değerlendirilir.

Her hastada MR veya ultrason gerekli değildir. Ancak:

• Tanı net değilse
• Travma öyküsü varsa
• Belirgin güç kaybı bulunuyorsa
• Uzun süreli tedaviye rağmen düzelme olmuyorsa
• Tendon yırtığı veya başka bir dirsek hastalığından şüpheleniliyorsa

röntgen, ultrason veya MR gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Tenisçi ve Golfçü Dirseğinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hastaların büyük bölümünde tedavi cerrahi dışı yöntemlerle yapılır.

İlk basamak yaklaşım:

• Ağrıyı artıran hareketlerin geçici olarak azaltılması
• İş ve spor tekniğinin düzenlenmesi
• Buz uygulaması
• Uygun hastalarda kısa süreli ağrı kesici veya NSAİİ kullanımı
• Fizik tedavi ve tendon yükleme egzersizleri
• Seçilmiş hastalarda karşı kuvvet bandı veya el bileği desteği

şeklinde olabilir.

Tendonu tamamen hareketsiz bırakmak yerine, ağrının izin verdiği düzeyde kontrollü ve kademeli yüklenme genellikle rehabilitasyonun önemli bir parçasıdır.

Egzersiz ve Fizik Tedavinin Yeri Nedir?

Fizik tedavide amaç yalnızca ağrıyı azaltmak değil, tendonun tekrar yük taşıma kapasitesini artırmaktır.

Program hastaya göre:

• Ön kol kaslarına germe
• İzometrik kuvvetlendirme
• Kademeli konsantrik ve eksantrik tendon yükleme
• Kavrama kuvveti çalışmaları
• Omuz ve skapula çevresi kaslarının güçlendirilmesi
• Spor veya işe özgü hareket eğitimi

içerebilir.

Egzersiz programı ağrının şiddeti, kişinin yaptığı iş veya spor ve fiziksel kapasitesine göre düzenlenmelidir.

Kortizon ve PRP Enjeksiyonları Kullanılır mı?

Kortizon Enjeksiyonu

Kortikosteroid enjeksiyonları bazı hastalarda kısa dönemde ağrıyı azaltabilir. Ancak özellikle tenisçi dirseğinde uzun dönem sonuçlarının daha iyi olmadığı ve tekrarlama oranlarının artabileceği gösterilmiştir.

Bu nedenle kortizon enjeksiyonu günümüzde her hastaya rutin olarak uygulanan bir tedavi değildir. Tekrarlayan enjeksiyonların tendon dokusunu zayıflatma, cilt altı atrofi veya renk değişikliği gibi riskleri de bulunabilir.

PRP Enjeksiyonu

PRP (Platelet Rich Plasma), kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın tendon çevresine uygulanmasıdır.

Kronik lateral epikondilaljide PRP'nin olası yararı üzerine çalışmalar bulunmakla birlikte sonuçlar tamamen tutarlı değildir ve hangi hastaların en fazla yarar göreceği konusunda belirsizlik devam etmektedir.

Bu nedenle PRP, temel aktivite düzenlemesi ve egzersiz tedavisinin yerine geçen standart bir tedavi olarak değerlendirilmemelidir.

Tenisçi veya Golfçü Dirseğinde Ne Zaman Ameliyat Gerekir?

Cerrahi tedavi nadiren gerekir.

Aylar boyunca uygulanan uygun aktivite düzenlemesi, egzersiz/fizik tedavi ve diğer cerrahi dışı tedavilere rağmen günlük yaşamı belirgin etkileyen ağrı devam ederse cerrahi değerlendirilebilir.

Özellikle tenisçi dirseğinde cerrahi çoğunlukla 6–12 aylık uygun cerrahi dışı tedaviye rağmen kalıcı şikâyeti olan seçilmiş hastalarda gündeme gelir.

Ameliyatın amacı yalnızca “yırtılan kası tekrar kemiğe dikmek” değildir. Uygulanacak tekniğe göre hastalıklı tendon dokusu temizlenebilir, tendonun yapışma bölgesi düzenlenebilir ve gerektiğinde tendon onarımı yapılabilir.

Tekrarlamasını Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

• Spor veya iş yükünü kademeli artırmak
• Uygun teknik kullanmak
• Uzun süreli tekrarlayan hareketlerde mola vermek
• Ön kol ve kavrama kaslarını kademeli olarak güçlendirmek
• Raket, sap veya çalışma ekipmanının uygun boyut ve ağırlıkta olmasına dikkat etmek
• Ağrıya rağmen aynı yoğunlukta yüklenmeye devam etmemek

yararlı olabilir.

Dirsek Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça

1. Academic Hospital. Tenisçi Dirseği ve Golfçü Dirseği
2. American Orthopaedic Society for Sports Medicine. Tennis Elbow
3. American Society for Surgery of the Hand. Overuse Injuries of the Elbow
4. Mayo Clinic Orthopedics & Sports Medicine. Tennis Elbow – Treatment