İçindekiler
  1. Kolorektal Kanseri Nedir?
  2. Kolorektal Kanser Nasıl Başlar?
  3. Kolorektal Kanser Belirtileri Nelerdir?
  4. Kolorektal Kanser Nasıl Teşhis Edilir?
  5. Kolorektal Kanser Evreleri Nelerdir?
  6. Kolorektal Kanser Nasıl Tedavi Edilir?

 

Dünya genelinde sık görülen kanser türleri arasında yer alan Kolorektal kanser erken evrede yakalandığında büyük oranda tedavi edilebilir. En sık 45 yaş sonrası görülür. Ancak son yıllarda genç erişkinlerde de görülme sıklığı artmıştır.

Kolorektal Kanseri Nedir?

Kalın bağırsağın ve rektumun iç yüzeyini kaplayan hücrelerden gelişen kötü huylu tümörlerdir. Genellikle bağırsak iç yüzeyinde oluşan ve “polip” adı verilen küçük, iyi huylu oluşumların zaman içinde kansere dönüşmesi ile ortaya çıkar.

Kolorektal Kanser Nasıl Başlar?

Çoğu vakada süreç şu şekilde ilerler:
Normal hücre → Polip → İleri displazi → Kanser

Bu dönüşüm genellikle 5–10 yıl içinde olur. Yani vücut aslında uzun bir “erken müdahale fırsatı” sunar. Kalın bağırsak sindirim sisteminin son bölümüdür. Görevi; suyun emilmesi ve dışkının şekillendirilmesidir. Bu bölgedeki hücreler sürekli yenilenir. İşte bu yenilenme sürecinde DNA hasarı oluşursa ve hücre kontrolsüz şekilde çoğalmaya başlar ve kanser gelişir. Kolorektal kanser çoğu zaman yavaş ilerler. Bu aslında büyük bir avantajdır. Çünkü düzenli tarama ile henüz kanserleşmeden polip aşamasında tespit edilip çıkarılabilir.

Kolorektal Kanser Belirtileri Nelerdir?

Erken evrede çoğu zaman belirti vermeyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

  • Dışkılama alışkanlığında değişiklik (kabızlık, ishal, dışkı çapında incelme)
  • Dışkıda kan (parlak kırmızı ya da koyu renkli)
  • Karın ağrısı ve şişkinlik
  • Nedensiz kilo kaybı
  • Sürekli yorgunluk ve kansızlık (anemi)
  • Bağırsakta tam boşalamama hissi

Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak özellikle 40 yaş üstü bireylerde ciddiye alınmalıdır.

Kolorektal Kanser Nasıl Teşhis Edilir?

Kolorektal kanserin teşhisinde en önemli nokta erken tanıdır. Çünkü bu hastalık uzun süre belirti vermeden ilerleyebilir. Tanı sürecinde hem tarama testleri hem de görüntüleme ve endoskopik yöntemler kullanılır.

  • Kolonoskopi: Kolorektal kanserin tanısında en güvenilir yöntem kolonoskopidir. Bu işlemde ucunda kamera bulunan ince ve esnek bir cihaz yardımıyla kalın bağırsağın tamamı taranır. Poliplerin çıkarılması, henüz kansere dönüşmeden kanserin önlenmesini sağlayabilir. Bu nedenle kolonoskopi yalnızca tanı değil, aynı zamanda koruyucu ve tedavi edici bir yöntemdir.
  • Biyopsi: Büyük geniş tabanlı ve çıkarması güç olan poliplerde biyopsi ile tanı konulabilir. En uygun tedavi seçeneği uygulanır.
  • Dışkıda Gizli Kan Testi: Bağırsakta oluşan bazı tümörler mikroskobik düzeyde kanamaya neden olabilir. Dışkıda gizli kan testi bu kanamayı tespit etmeye yardımcı olur. Tarama amacıyla kullanılan basit ve hızlı bir testtir. Ancak tek başına tanı koydurmaz. Pozitif sonuç alındığında genellikle kolonoskopi ile değerlendirme yapmak şarttır.
  • Görüntüleme Yöntemleri: Kanser şüphesi veya tanısı konulduktan sonra hastalığın yayılımını değerlendirmek için görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Bunlar arasında: Bilgisayarlı tomografi (BT), Manyetik rezonans görüntüleme (MR), PET-CT akla gelir. Bu yöntemler tümörün boyutunu, çevre dokulara yayılımını ve başka organlara metastaz yapıp yapmadığı kontrol amacıyla uygulanır.

Kolorektal Kanser Evreleri Nelerdir?

Kolorektal kanserde evreleme, hastalığın bağırsak duvarında ne kadar ilerlediğini, lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını ve vücudun başka bölgelerine metastaz yapıp yapmadığını belirlemek için yapılır. Evre bilgisi, tedavi planının oluşturulmasında en önemli faktörlerden biridir. Kolorektal kanser genellikle 0’dan 4’e kadar evrelendirilir.

Kolorektal Kanser Nasıl Tedavi Edilir?

Kolorektal kanser tedavisi; kanserin evresine, tümörün bağırsakta bulunduğu bölgeye, hastanın genel sağlık durumuna ve kanserin yayılımına göre planlanır. Tedavi genellikle birden fazla yöntemin birlikte kullanıldığı multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. Başlıca tedavi yöntemleri cerrahi, kemoterapi, radyoterapi ve bazı durumlarda hedefe yönelik tedavilerdir. Her hastaya uygulanacak tedavi, hastanın durumuna göre bireysel olarak planlanır.

Editör: S. Ece Temizkan

İletişim: +90 530 917 18 04

Prof. Dr. Erol Avşar

Prof. Dr. Erol Avşar
Gastroenteroloji

Randevu ve detaylı bilgi için tıklayabilirsiniz.