WhatsApp
RSV (Respiratuvar Sinsityal Virüs) Nedir? Belirtileri, Bulaşma Yolları ve Korunma
İçindekiler
- RSV Nedir?
- RSV Bebeklerde Hangi Hastalıklara Yol Açabilir?
- RSV Kimlerde Daha Ağır Seyredebilir?
- RSV Belirtileri Nelerdir?
- RSV Nasıl Bulaşır?
- RSV Tanısı Nasıl Konur?
- RSV Nasıl Tedavi Edilir?
- Hangi Belirtilerde Acil Değerlendirme Gerekir?
- RSV'den Nasıl Korunulur?
- RSV Aşısı ve Koruyucu Antikorlar Nelerdir?
- RSV Sonrasında Astım Gelişir mi?
- Sıkça Sorulan Sorular
Respiratuvar Sinsityal Virüs (RSV), burun, boğaz ve akciğerleri etkileyebilen çok yaygın bir solunum yolu virüsüdür. Çocukların büyük bölümü yaşamın ilk yıllarında RSV ile karşılaşır.
RSV enfeksiyonlarının çoğu hafif soğuk algınlığı benzeri belirtilerle seyreder. Ancak özellikle küçük bebeklerde bronşiolit ve zatürre gibi ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açabilir.
RSV Nedir?
RSV, Pneumoviridae ailesinde yer alan bir RNA virüsüdür. İnsan solunum yollarındaki hücreleri enfekte eder.
Enfeksiyon:
- Burun ve boğaz gibi üst solunum yollarını
- Bronşları
- Bronşiol adı verilen küçük hava yollarını
- Akciğer dokusunu
etkileyebilir.
RSV enfeksiyonu geçirildikten sonra kalıcı bağışıklık oluşmaz. Bu nedenle çocukluk ve erişkinlik boyunca tekrar RSV enfeksiyonu geçirilebilir.
RSV Bebeklerde Hangi Hastalıklara Yol Açabilir?
Bebek ve küçük çocuklarda RSV:
- Üst solunum yolu enfeksiyonu
- Bronşiolit
- Zatürre (pnömoni)
- Orta kulak enfeksiyonu
- Hışıltılı solunum
gibi klinik tablolara yol açabilir.
Bronşiolit, özellikle 2 yaşın altındaki çocuklarda küçük hava yollarının viral enfeksiyon sonucu inflamasyonu ve daralmasıyla ortaya çıkan bir tablodur. RSV bronşiolitin en önemli viral nedenlerinden biridir.
Hafif olgularda yalnızca burun akıntısı ve öksürük görülürken ağır olgularda solunum güçlüğü, beslenememe ve oksijen seviyesinde düşme gelişebilir.
RSV Kimlerde Daha Ağır Seyredebilir?
Ağır RSV hastalığı riski özellikle şu çocuklarda daha yüksektir:
- Çok küçük bebekler
- Prematüre doğan bebekler
- Kronik akciğer hastalığı bulunan çocuklar
- Hemodinamik açıdan önemli doğumsal kalp hastalığı bulunan çocuklar
- Bağışıklık sistemi baskılanmış çocuklar
- Solunum yollarındaki salgıları temizlemeyi zorlaştıran nöromüsküler hastalık veya bazı doğumsal anomalileri bulunan çocuklar
- Bazı ağır kistik fibrozis olguları
Ancak altta yatan hastalığı olmayan küçük bebeklerin de RSV nedeniyle hastaneye yatabileceği unutulmamalıdır.
RSV Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler kişiden kişiye değişebilir ve çoğunlukla enfeksiyondan sonraki birkaç gün içinde başlar.
Sık görülen belirtiler:
- Burun akıntısı
- Burun tıkanıklığı
- Öksürük
- Hapşırma
- Ateş
- İştah veya beslenmede azalma
- Hışıltılı solunum
- Hızlı veya zor nefes alma
olabilir.
Çok küçük bebeklerde tipik nezle belirtileri belirgin olmayabilir. Bunun yerine:
- Huzursuzluk
- Hareketlerde azalma
- Beslenme güçlüğü
- Apne olarak adlandırılan nefes duraklamaları
görülebilir.
RSV Nasıl Bulaşır?
RSV enfekte kişinin öksürmesi veya hapşırması sırasında çevreye yayılan solunum salgılarıyla bulaşabilir.
Ayrıca:
- Yakın temas
- Virüsle kirlenmiş eller
- Oyuncak, kapı kolu ve benzeri yüzeylere temas
sonrasında kişinin göz, burun veya ağzına dokunmasıyla bulaşma gerçekleşebilir.
RSV'li kişiler çoğunlukla birkaç gün boyunca bulaştırıcıdır. Ancak küçük bebekler ve bağışıklığı baskılanmış kişiler virüsü daha uzun süre yayabilir.
RSV Tanısı Nasıl Konur?
Bronşiolit gibi tipik bir klinik tabloda tanı çoğu zaman hastanın öyküsü ve muayene bulgularıyla konabilir.
Her çocukta RSV laboratuvar testi yapılması gerekli değildir.
Virüsün kesin olarak gösterilmesinin gerekli olduğu durumlarda burun veya solunum yolu örneklerinden:
- PCR / nükleik asit amplifikasyon testi
- RSV antijen testleri
kullanılabilir.
PCR temelli yöntemler RSV'nin saptanmasında yüksek duyarlılığa sahiptir.
Test kararı hastanın yaşı, klinik durumu, hastaneye yatış gereksinimi ve enfeksiyon kontrolü açısından sonuçların tedaviyi veya hasta yönetimini değiştirip değiştirmeyeceğine göre verilir.
RSV Nasıl Tedavi Edilir?
RSV enfeksiyonlarının büyük bölümü kendiliğinden iyileşir ve tedavinin temelini destek tedavisi oluşturur.
Hafif hastalıkta:
- Yeterli sıvı ve beslenmenin sürdürülmesi
- Burun tıkanıklığının uygun şekilde giderilmesi
- Çocuğun solunumunun ve genel durumunun izlenmesi
- Gerekli olduğunda ateş ve rahatsızlığın uygun yöntemlerle kontrol edilmesi
yeterli olabilir.
Hastaneye yatırılması gereken çocuklarda ise:
- Oksijen desteği
- Ağızdan yeterince beslenemeyen çocuklarda sıvı ve beslenme desteği
- Gerekli durumlarda ileri solunum desteği
uygulanabilir.
RSV'de Hangi Belirtilerde Acil Değerlendirme Gerekir?
Bebek veya çocukta aşağıdaki belirtiler varsa hızlı tıbbi değerlendirme gerekir:
- Nefes almakta belirgin güçlük
- Kaburgaların arasında veya göğüs kafesinde belirgin çekilme
- Çok hızlı solunum
- Dudaklarda veya ciltte morarma
- Nefes duraklaması / apne
- Beslenememe veya sıvı alamama
- Belirgin uykuya eğilim veya zor uyandırılma
- İdrar miktarında belirgin azalma gibi sıvı kaybı bulguları
Özellikle 3 aydan küçük bebeklerde solunum güçlüğü, beslenememe, morarma veya nefes duraklaması gecikmeden değerlendirilmelidir.
RSV'den Nasıl Korunulur?
RSV'nin yayılmasını azaltmak için:
- Elleri düzenli olarak sabun ve suyla yıkamak
- Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnu kapatmak
- Kirli ellerle göz, burun ve ağza dokunmamak
- Sık dokunulan yüzey ve oyuncakları temizlemek
- Solunum yolu enfeksiyonu olan kişilerin özellikle küçük bebeklerle yakın temasını azaltmak
- Hasta kişilerin bebeği öpmesinden kaçınmak
- Bebek ve çocukları sigara dumanından uzak tutmak
önemlidir.
RSV'nin yoğun dolaştığı dönemlerde çok küçük veya ağır hastalık açısından yüksek riskli bebeklerin gereksiz kalabalık ve kapalı ortam maruziyetini azaltmak da düşünülebilir.
RSV Aşısı ve Koruyucu Antikorlar Nelerdir?
RSV'den korunma alanı son yıllarda önemli ölçüde değişmiştir.
Bebekleri ağır RSV hastalığından korumak için dünyada iki temel yaklaşım kullanılmaktadır:
Gebelikte RSV Aşısı
Gebelik sırasında anneye uygulanan RSV aşısıyla annenin oluşturduğu koruyucu antikorların plasenta yoluyla bebeğe geçmesi ve yaşamın ilk aylarında bebeği ağır RSV hastalığından koruması amaçlanır.
Bebeğe Uygulanan Monoklonal Antikorlar
Nirsevimab ve clesrovimab gibi uzun etkili monoklonal antikorlar bebeğe doğrudan hazır antikor sağlar.
Bunlar aşı değildir. Bebeğin bağışıklık sisteminin kendi antikorunu üretmesini beklemek yerine, pasif olarak koruyucu antikor sağlarlar.
Daha eski bir seçenek olan palivizumab da RSV'ye karşı kullanılan monoklonal antikordur ve belirli yüksek risk gruplarında tekrarlayan dozlarla kullanılabilir.
Dünya Sağlık Örgütü, bebeklerin ağır RSV hastalığından korunması için ülkelerin maternal RSV aşısı veya uzun etkili monoklonal antikor stratejilerinden uygun olanını bağışıklama programlarına dahil etmesini önermektedir.
RSV Sonrasında Astım Gelişir mi?
Bebeklik döneminde özellikle ağır RSV alt solunum yolu enfeksiyonu geçiren çocuklarda ilerleyen yıllarda tekrarlayan hışıltı ve astım daha sık görülebilir.
Ancak bu ilişki, RSV enfeksiyonunun tek başına doğrudan astıma neden olduğu anlamına gelmez.
Genetik yatkınlık, hava yolu özellikleri, çevresel faktörler ve çocuğun RSV enfeksiyonuna verdiği bağışıklık yanıtı gibi birçok ortak faktör bu ilişkiye katkıda bulunabilir.
Bebeğinizin Solunum Bulgularını Değerlendirin
Öksürük, hışıltı, hızlı solunum, beslenme güçlüğü veya solunum sıkıntısında çocuk sağlığı değerlendirmesi yapılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaynakça
- Academic Hospital. Respiratuvar Sinsityal Virüs Enfeksiyonları (RSV)
- World Health Organization. Respiratory Syncytial Virus (RSV)
- World Health Organization. WHO Position Paper on Immunization to Protect Infants Against RSV
- Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Overview of RSV
- Centers for Disease Control and Prevention. Diagnostic Testing for RSV
- National Institute for Health and Care Excellence. Bronchiolitis in Children: Diagnosis and Management
