Erken Ergenliğin Tanısı ve Tedavisi

Oluşturulma: 18.09.2026  ·  Son Güncelleme: 18.09.2026  ·  Hazırlayan: Prof. Dr. Ayla Güven

Erken Ergenlik nedir?

Ergenlik cinsel olgunlaşmanın ve büyümenin tamamlandığı ve sonucunda üreme yeteneğinin kazanıldığı, psikolojik değişimlerle karakterli gelişim dönemidir. Erken ergenlik, kızlarda 8, erkeklerde 9 yaşından önce ergenlik bulgularının ortaya çıkmasına denir.

Ergenlik bulguları kızlarda meme büyümesi, erkeklerde testislerin ve penisin büyümesi yanında her iki cinste genital organlarda ve koltuk altında kıllanma olarak tanımlanır.

Erken ergenliğin tanısı nasıl konulur?

İlk etapta çocukların boy, kilo ölçümleri, muayeneleri yapılmalıdır. Daha sonra laboratuvar incelemeleri (hormon ölçümleri) ve kemik yaşı tespiti için el-bilek grafisi çekilir. Daha sonra ultrasonografi ile kızlarda uterus ve over boyutları saptanır. Erkek çocuklarda testislerde asimetrik büyüme varsa skrotal ultrasonografi yapılmalıdır. Tetkik sonuçları ile santral erken ergenlik tanısı konulan tüm erkek çocuklar ve yedi yaşından küçük kızlarda beyin ve hipofiz görüntülemeleri de yapılır.

Erken ergenliğin tedavisi nasıl yapılır?

Santral erken ergenlikte, ergenliğe neden olan Lüteinizan hormon (LH) ve follikülleri uyaran hormon (FSH) baskılanma tedavisi uygulanır. Bunun için 28 gün ara ile veya üç aylık ara ile kas içine enjeksiyon yolu ile loprolid asetat veya triptorelin asetat uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Her meme büyümesi erken ergenlik belirtisi midir?
Kızlarda meme büyümesine yol açan nedenler arasında östrojen içeren ilaçların alınması; östrojen benzeri etki yapan bitki (soya, karanfil, lavanta, kına, meyan vb ) veya endokrin bozucu maddelere (pestisitler, diogsin vb) maruz kalma sayılabilir. Bazı kilolu veya şişman kızlarda memelerde yağ birikimi görülebilir. Bunun yanında östrojen salgılayan kist veya kötü huylu tümör: over veya sürrenal tümörleri her iki cinste de meme büyümesine yol açabilir. Tiroit bezinden az hormon salgılanması (hipotiroidi) da kızlarda meme büyümesine ve/veya adet görmeye neden olabilir. Hipotiroidi erkeklerde ise testislerin büyümesine neden olabilir.
Her genital kıllanma erken ergenlik belirtisi midir?
Genital bölgede kıllanma, kızlarda sekiz, erkeklerde dokuz yaşından sonra görülebilir.Ancak, erkeklik hormonu (androjen) içeren ilaçların (tablet, krem vb) kullanımı; androjen salgılayan tümörler, konjenital adrenal hiperplazi, Cushing sendromu gibi hastalıklarda da genital kıllanma görülebilir.

Kaynakça

  1. Endocrine Society. Central Precocious Puberty: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline, 2026
  2. Pediatric Endocrine Society. Central Precocious Puberty Clinical Practice Guideline
  3. MedlinePlus. Precocious Puberty
  4. American Academy of Pediatrics. Physical Changes During Puberty