Baş Ağrıları

Baş ağrısı günümüzün hastalığı mıdır ?

Hayır. Baş ağrısına dair bilgiler milattan önce üç bin yılına kadar gitmektedir.

Herkeste baş ağrısı aynı şiddette midir ?

Hayır. Bazı kişiler için arada sırada ortaya çıkan hafif bir rahatsızlık iken bazı kişiler için yaşam kalitesini etkileyici özellik alabilir, hatta ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir.

Baş ağrısı tanısı nasıl konulur ?

Hastalarımızdan alınan ayrıntılı bir baş ağrısı öyküsü tanı koymada en önemli basamağı oluşturur. Örneğin migren öykü ile konulan bir tanıdır.

Baş ağrısı sınıflaması kısaca şöyle özetlenebilir

A- Primer Baş Ağrıları

• Migren
• Gerilim tipi baş ağrısı
• Diğerleri

B- Bir Hastalığa Bağlı Ortaya Çıkan Baş Ağrıları

• Kafa travması
• Damarsal hastalıklar
• Damar dışı beyin yapısı ile ilgili hastalıklar
• Enfeksiyon
• Metebolik bozukluklar (şeker hastalığı, solunum bozukluğu, diyaliz gibi)
• Boyun, göz, kulak, sinüslerle ilgili hastalıklar
• Nevraljiler

Migren nasıl bir hastalıktır ??

Migren zaman zaman ortaya çıkan, nörolojik veya mide bağırsak sistemi ile ilgili bulguların değişik kombinasyonlarda eşlik ettiği bir baş ağrısıdır.

Migrenin özellikleri nelerdir ?

Söyle sıralanabilir:

Orta veya şiddetli baş ağrısı olur.

Zonklayıcı karakterdedir.

Genellikle tek taraflıdır.

Işık ve/veya ses rahatsız eder.

Ağrı 72 saate kadar sürebilir.

Bulantı kusma eşlik edebilir.

Egzersizle ilişkilidir.

Bu özelliklerin mutlaka hepsi migren tanısı için gerekli midir ?

Hayır bazıları olmayabilir.

Migren aurası ne demektir ?

Migren aurası, bir atağın öncesinde veya atak sırasında görülen bazı nörolojik belirtilerdir. 5-20 dakikada gelişir ve 60 dakikadan az sürer.

Bu belirtiler nelerdir ?

Görsel bozukluklar olabilir. Örneğin basit ışık çakmaları, noktalanmalar, geometrik şekiller ve karanlık alan gibi.

Migrende her zaman aura olur mu ?

Hayır. Aurasız migren de olabilmekte.

Migren genetiği

Bu konuda çalışmalar moleküler düzeye ulaşmıştır. Güçsüzlükle ortaya çıkan ailesel migrende kromozom 12‘de anormallikler saptanmıştır.

Migrende tetikleyici faktörlerin rolü

Hasta kendisinde migreni başlatan yiyecek, koku, açlık, uykusuzluk gibi faktörleri saptayıp bunlardan uzak durmalıdır.

Migrenin tedavisi var mıdır?

Evet. Tedavi olanaklarına bakıldığında oldukça fazla seçenek olduğunu görüyoruz.

Gerilimli tipi baş ağrısı nasıl olur ?

• Çoğunlukla iki taraflıdır.
• Şakaklarda çember gibi sıkıştırıcı, bastırıcı özelliktedir.
• Sıklıkla günlük yaşam aktivitesine engel olur.
• Aura yoktur

Gerilim tipi baş ağrısı da migren gibi zaman zaman gelebilir mi?

Evet. Ancak bazen de uzun süre aralıksız devam edebilir.

Gerilim tipi baş ağrısının tedavisi var mıdır ?

Evet. Ağrı kesiciler, steroidsiz antienflamatuvar ilaçlar, kombinasyon tedavileri ve kas gevşeticiler faydalıdır. Ancak doktor kontrolünde kullanılması uygundur.

Bir bireyde hem migren hem de gerilim tipi baş ağrısı olabilir mi ?

Evet. Böyle durumlarda gerilim tipi baş ağrısı daha şiddetli olarak ortaya çıkar.

İlaç kötü kullanımı baş ağrısı ne demektir?

İlaçların aşırı ve kontrolsüz kullanımı ile ortaya çıkan “tepki baş ağrısıdır” . Bu bir çeşit ilaca bağımlılıktır. Böyle durumlarda koruyucu tedavi de çok güçleşir. Tedavide ilaçlar kesilir, yoksunluk yaşanır ve ilk dönemde baş ağrısı artabilir, ancak hasta –doktor işbirliği ile bu dönem aşılabilir.

Baş ağrısında ne gibi tetkikler yapılır?

• Kan tetkiki
• EEG
• Görüntüleme yöntemleri
• Diğerleri (ön tanıya göre yapılan tetkikler değişir.)

Her baş ağrısında MR yapılmalı mıdır??Hayır.

• Hastanın yaşamındaki ilk ve en kötü baş ağrısı, genellikle de ani başlangıçlı ise
• Eskiden beri olan baş ağrısının şiddeti ve sıklığı artmış ise
• 50 yaştan sonra ortaya çıkan baş ağrısı varsa
• Epileptik nöbetler varsa ve vb. diğer nedenlerle MR istenir.

Yaşlılarda baş ağrısı önemli midir?

Evet. Genellikle şakakta şiddetli baş ağrısı varsa mutlaka nöroloji muayenesi gerekir. Görme kaybı yönünden acil durum olabilir.

Menstruasyon (adet) döneminde görülen baş ağrıları

• Menstruasyon öncesinde ise premenstruel sendromun bir parçasıdır.
• Menstruasyon sırasında ise karın ağrısı ile ilişkilidir.

Bu iki durumun ayırt edilmesi önemlidir. Çünkü tedavi farklıdır.

Menopozda migren

Alevlenme de olabilir, düzelme de olabilir. Bu konuda değişik görüşler vardır.Doğal olarak menopoza giren kadınların 2/3ünün migreninin düzeldiği bir çalışmada gösterilmiştir.

Sinüzit Baş Ağırsı

• Tek taraflı olabilir, böyle zamanlarda migrenle karıştırılabilir.
• Sabah veya uzun süre masa başı pozisyonda kalanlarda şiddetlenir.
• Yüzde sinüslere basıldığında hassasiyet vardır.
• Geniz akıntısı, burun tıkanıklığı dikkat çekebilir.
• Hipertansif baş ağrısı
• Genellikle enseden başlar.
• Baş tepesine veya tümüne yayılır.
• Zonklayıcı olabilir.
• Gençlerde dahi ev ortamında arteryal kan basıncına bakılmalıdır.
• Hipertansiyon varsa mutlaka kontrol altına alınmalıdır, aksi takdirde beyin kanaması gibi beyin damar hastalığı gelişebilir.

Baş ağrısı ile hangi hekimler ilgilenir?

Baş ağrısı ile nörologlar ilgilenmektedir. Ancak birinci basamak hekimlerinin de çok iyi bilmesi gereken bir konudur. Özellikle başka bir hastalığa bağlı baş ağrısı varsa bunun ortaya çıkarılması hayat kurtarıcı olabilir. Bu nedenle kısa zamanda donanımlı bir merkeze gönderilmesi gerekebilir.