WhatsApp
Kadın Pelvik Taban Bozukluklarında Cerrahi Tedavi
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Ürojinekoloji, kadınlarda stres üriner inkontinans, pelvik organ prolapsusu ve idrar yolu fistülleri gibi pelvik taban bozukluklarının cerrahi tedavisini yürütür. Üroloji ve jinekolojinin kesişiminde yer alan bu uzmanlık dalında TVT/TOT sling ameliyatlarından robotik sakrokolpopeksiye kadar geniş bir cerrahi yelpaze sunulur. Gerektiğinde üroloji, kadın hastalıkları ve doğum ve fizik tedavi ve rehabilitasyon birimleriyle koordineli yaklaşım benimsenir.
İçindekiler
Ürojinekoloji Nedir?
Ürojinekoloji, kadınlarda alt üriner sistem (mesane, üretra) ile pelvik taban kasları ve bağlarının işlev bozukluklarıyla ilgilenen, üroloji ve jinekolojinin kesişiminde konumlanan bir uzmanlık alanıdır. Pelvik taban; doğum, menopoz, kronik kabızlık veya obezite gibi etkenlerle zayıflayabilir; bu durum idrar kaçırma ve organ sarkması gibi ciddi yaşam kalitesi sorunlarına yol açar. Birimde cerrahi ve cerrahi dışı tedavi yöntemleri birlikte değerlendirilerek bireyselleştirilmiş tedavi planı oluşturulur.
Hangi Hastalık ve Durumlar Cerrahi Olarak Tedavi Edilir?
- Stres üriner inkontinans (SUI): Öksürme, hapşırma veya egzersiz sırasında istem dışı idrar kaçması; mid-üretral sling cerrahisi endikasyonu
- Pelvik organ prolapsusu (POP): Mesane sarkması (sistosele), rahim sarkması (uterin prolapsus), rektum sarkması (rektosel), ince bağırsak sarkması (enterosele)
- Vajinal kubbe prolapsusu: Histerektomi sonrası vajinal üst bölümün sarkması; sacrocolpopexy endikasyonu
- İdrar yolu fistülleri: Mesane veya üretra ile vajina arasında oluşan anormal açıklık (vezikovajinal fistül)
- Konservatif tedaviye yanıt vermeyen aşırı aktif mesane; botoks enjeksiyonu veya sakral nöromodülasyon endikasyonu
- Pelvik taban disfonksiyonu eşliğinde kronik pelvik ağrı, konstipasyon veya disparoni
- Kombine prolapsus: Birden fazla pelvik organın aynı anda sarkması
Ne Zaman Başvurmalısınız?
- Öksürürken, hapşırırken veya egzersiz yaparken idrar kaçması
- Ani, şiddetli idrar sıkışması ve tuvalete yetişememe
- Günde sekiz veya daha fazla kez idrara gitme
- Vajinada bir şeyin sarktığı ya da dışarı çıktığı hissi
- İdrar yaparken zorluk veya inkomplette boşalma hissi
- Kronik pelvik baskı ve ağrı hissi
- Cinsel ilişkide ağrı (disparoni) veya kanama
- Vajinadan sürekli akan sıvı (fistül şüphesi): acil olmaksızın ama vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir
Bu belirtiler utanılacak durumlar değildir; etkili cerrahi ve cerrahi dışı tedavi seçenekleri mevcuttur. Erken başvuru cerrahi gerekliliğini azaltabilir.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme ve Tanı Yöntemleri
Ürojinekoloji cerrahisi öncesinde doğru prosedürün seçilebilmesi için kapsamlı işlevsel ve anatomik değerlendirme yapılır. Ameliyat öncesi değerlendirme şu adımları kapsar:
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| Mesane dolum ve boşalma basınçlarını, üretra direncini ve detrüsör aktivitesini ölçen kapsamlı fonksiyonel testtir. Stres inkontinans ile urge inkontinansı ayırt etmek için altın standarttır; cerrahi yöntem seçimini doğrudan belirler. | |
| Pelvik Organ Prolapsus Kantifikasyon sistemiyle prolapsusun anatomik konumu ve şiddeti standardize biçimde ölçülür; evre I-IV sınıflaması tedavi kararını yönlendirir. | |
| Pelvik taban anatomisi, üretra hareketliliği ve mesane boynu pozisyonu radyasyon kullanılmadan değerlendirilir. | |
| Mesane iç yüzeyinin doğrudan görüntülenmesi; fistül şüphesi, mesane lezyonu araştırması ve sling sonrası takipte kullanılır. | |
| Kompleks ve kombine prolapsus vakalarında pelvik organların dinamik hareketi ileri MRI tekniğiyle görüntülenir. | |
| Semptomların enfeksiyona bağlı olup olmadığını araştırır; aktif idrar yolu enfeksiyonu cerrahi öncesinde tedavi edilir. | |
| Spinal veya genel anestezi seçeneği hasta ile birlikte planlanır; robotik prosedürlerde genel anestezi standart uygulamadır. |
Uygulanan Ameliyatlar ve Cerrahi Prosedürler
Uygulanan başlıca cerrahi prosedürler şunlardır:
| Prosedür | Açıklama |
|---|---|
| Üretranın altına ince bir destek bandı yerleştirilerek stres inkontinans tedavisi uygulanır. Retropubik yoldan geçirilen bant üretraya orta noktada destek sağlar. Kısa operasyon süresi (30-45 dakika) ve yüksek uzun dönem başarı oranıyla uluslararası standart cerrahi yöntemdir. | |
| Stres inkontinansta TVT'ye alternatif mid-üretral sling tekniğidir; bant obturator foramenden geçirilerek üretraya destek sağlanır. Retropubik komplikasyon riski daha düşüktür. | |
| Sistosele (mesane sarkması) tedavisinde vajina ön duvarı yeniden yapılandırılarak mesaneye anatomik destek sağlanır. | |
| Rektosel ve enterosele onarımında vajina arka duvarı güçlendirilerek rektumun vajinaya baskısı giderilir; bağırsak boşaltma güçlüğünü ortadan kaldırır. | |
| Vajinal kubbenin veya rahmin promontorium (sakrum çıkıntısı) kemiğine mesh ile asılarak sabitlenmesidir. Apeks prolapsusu için en dayanıklı ve uzun dönem etkili cerrahi tedavidir. Robotik yaklaşım hassas diseksiyon ve minimal invaziv avantaj sağlar. | |
| Uterin prolapsus vakalarında rahmin vajinal yoldan çıkarılması ile aynı seansta vajina onarımı yapılması; kombine prosedür sıklıkla uygulanır. | |
| Mesane veya üretra ile vajina arasındaki anormal açıklığın cerrahi kapatılması; vajinal veya karın yolu (açık/laparoskopik) tercih edilir. Başarı oranı yüksektir; cerrahi teknik ve zamanlama kritik önem taşır. | |
| Sistoskopi eşliğinde mesane kasına uygulanan enjeksiyon, ilaç tedavisine dirençli aşırı aktif mesane ve nörojenik mesanede etkilidir. 15-30 dakikada tamamlanan işlemin etkisi 6-9 ay sürer ve tekrarlanabilir. | |
| Sakral siniri düzenleyen küçük bir implantla kronik idrar sıkışması ve urge inkontinansta uzun dönem kontrol sağlanır; ilaç ve botoks tedavisine yanıt vermeyen hastalarda tercih edilir. |
Ameliyat Sonrası Süreç
Ürojinekoloji cerrahisi sonrasında iyileşme süreci prosedüre göre farklılık gösterse de çoğu vakada taburculuk erken sağlanır ve hasta uyumu son derece önemlidir.
| Başlık | Ne beklenir |
|---|---|
| TVT/TOT sling ameliyatı genellikle günübirlik ya da bir gecelik yatışla tamamlanır. Sacrocolpopexy ve vajinal histerektomi kombinasyonlarında hastanede kalış 2-3 güne uzayabilir; fistül onarımlarında mesane sondası 10-14 gün kalır. | |
| Oral analjezikler ve antiinflamatuar ilaçlarla yeterli ağrı kontrolü sağlanır. Vajinal onarımlarda lokal bölgede hassasiyet birkaç gün sürer; soğuk uygulama ilk 24 saatte fayda sağlar. | |
| TVT/TOT sonrasında ağır kaldırma ve yoğun fiziksel aktiviteden 4-6 hafta uzak durulması önerilir. Hafif günlük aktivitelere 1-2 hafta içinde dönülebilir. Sacrocolpopexy sonrası tam iyileşme 6-8 hafta sürer. | |
| Ameliyat sonrasında pelvik taban egzersizleri ve biofeedback uygulamaları hem iyileşmeyi hızlandırır hem de uzun vadeli başarıyı destekler. Özellikle kombine prolapsus vakalarında fizyoterapi postoperatif takibin ayrılmaz parçasıdır. | |
| Vajinal cerrahi sonrasında genellikle 6-8 hafta cinsel ilişkiden kaçınılması önerilir; bu süre doku iyileşmesini ve mesh entegrasyonunu destekler. | |
| Sling ameliyatı sonrası bazı hastalarda geçici işeme güçlüğü görülebilir; mesane eğitimi ve gerektiğinde temiz aralıklı kateterizasyon ile yönetilir. | |
| Ameliyat sonrası 6. haftada, 6. ayda ve yıllık kontroller yapılır; prolapsus nüksü, kontinans durumu ve mesh ile ilgili komplikasyonlar değerlendirilir. |
Ürojinekoloji alanında değerlendirme için online randevu alabilirsiniz.
Randevu AlAcademic Hospital'da Ürojinekoloji
Academic Hospital Ürojinekoloji Birimi, pelvik taban bozukluklarında tanısal değerlendirme ile cerrahi tedaviyi aynı çatı altında yürütür; vajinal, laparoskopik ve robotik yöntemler uygun olan her olguda değerlendirilir. Tedavi planı aşağıdaki birimlerle ortak çalışılarak oluşturulur:
- Üroloji: alt üriner sistem değerlendirmesi, ürodinami ve sistoskopi süreçleri
- Kadın Hastalıkları ve Doğum: jinekolojik muayene, histerektomi ve vajinal cerrahi planlaması
- Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon: pelvik taban fizyoterapisi ve biofeedback uygulamaları
- İdrar Kaçırma ve Mesane Sağlığı: konservatif tedavi seçenekleri ve mesane eğitimi
- Menopoz: östrojen azalmasına bağlı vajinal atrofi ve idrar şikayetlerinin yönetimi
- Pelvik Ağrı Tedavisi: pelvik taban disfonksiyonuna eşlik eden kronik ağrı yönetimi
- Üretra Hastalıkları Tedavisi: üretra kaynaklı şikayetlerin ve üretrovajinal fistüllerin değerlendirilmesi
Sık Sorulan Sorular
Ürojinekolojiyle ilgili en sık sorulan soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kaynakça
Bu sayfada pelvik taban bozuklukları, cerrahi tedavi seçenekleri ve ameliyat sonrası takip hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- American Urogynecologic Society, "Pelvic Floor Disorders, Patient Resources", augs.org
- American College of Obstetricians and Gynecologists, "Practice Bulletin: Pelvic Organ Prolapse", acog.org
- Nambiar AK ve ark., "EAU Guidelines on Assessment and Nonsurgical Management of Urinary Incontinence", ncbi.nlm.nih.gov
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
