WhatsApp
Onkolojik ve Rekonstrüktif Cerrahi Tedavi
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Baş Boyun Cerrahisi birimi, baş ve boyun bölgesinde gelişen tümörlerin ve yapısal hastalıkların cerrahi tedavisini yürütür. Tiroid ve paratiroid bezlerinden tükürük bezlerine, larinks (ses kutusu) ve farinksten (yutak) dil ve ağız tabanına kadar geniş bir anatomik alanı kapsayan bu birimde onkolojik ve rekonstrüktif ameliyatlar gerçekleştirilir. Academic Hospital'da tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi ve patoloji ekipleriyle multidisipliner işbirliği içinde tedavi planlanır.
İçindekiler
Baş Boyun Cerrahisi Nedir?
Baş Boyun Cerrahisi; baş, boyun ve yüz bölgesindeki yapıların cerrahi tedavisine odaklanan, özellikle onkolojik (kanser) hastalıkları ve yeniden yapılandırma (rekonstrüksiyon) gerektiren durumları kapsayan cerrahi bir uzmanlık dalıdır. Birim, tümör çıkarma ameliyatlarının yanı sıra boyun lenf bezi diseksiyonunu, ses kordonu ve solunum yolu koruyucu teknikleri ile doku aktarım yöntemlerini de içerir. Erken tanı bu bölgedeki kanserler için hayatta kalma oranını belirleyen en kritik etkendir.
Hangi Hastalık ve Durumlar Cerrahi Olarak Tedavi Edilir?
Baş boyun cerrahisi kapsamında onkolojik ve benign (iyi huylu) pek çok hastalık cerrahi olarak tedavi edilmektedir.
- Tiroid kanseri (papiller, folliküler, medüller, anaplastik)
- İyi huylu tiroid hastalıkları (multinodüler guatr, Graves hastalığı, büyük adenomlar)
- Paratiroid adenomu ve hiperparatiroidizm
- Parotis (kulak önü tükürük bezi) tümörleri
- Submandibüler (çene altı tükürük bezi) tümörleri ve taşları
- Larinks (ses kutusu) kanseri
- Farinks (yutak) tümörleri
- Oral kavite (ağız) ve dil kanseri
- Nazofarinks (burun yutağı) tümörleri
- Tiroglossal duktus kisti ve brankiyal yarık kistleri
- Boyun lenf bezi metastazları ve boyun kitleleri
- Deri tümörleri (baş boyun bölgesi skuamöz hücreli ve bazal hücreli karsinomlar)
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı birlikte görülüyorsa geciktirilmeksizin bir baş boyun cerrahisi uzmanına başvurulması önerilir.
- Boyunda 1-3 haftadan uzun süren ağrısız şişlik veya kitle
- Ses kısıklığının 1 haftadan uzun sürmesi
- Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
- Ağız içinde iyileşmeyen yara ya da beyaz/kırmızı leke
- Kulak ağrısı ile birlikte görülen yutak-boğaz şikayeti
- Nefes darlığı veya boğulma hissi
- Boyunda tiroid bölgesinde şişlik veya düzensiz büyüme
- Aşırı ve nedensiz kilo kaybıyla birlikte boyun kitlesi
Acil başvuru: Boyun kitlesine eşlik eden ani solunum güçlüğü, hızlı büyüme veya yutamama acil değerlendirme gerektiren durumlardır; vakit kaybetmeden acil servise başvurunuz.
Ameliyat Öncesi Değerlendirme ve Tanı Yöntemleri
Cerrahi planlama, klinik muayene ile birlikte ileri görüntüleme ve doku örnekleme yöntemlerini kapsamaktadır.
- Boyun ultrasonografisi ve Doppler inceleme
- Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile tümör yaygınlığının değerlendirilmesi
- PET-BT: uzak metastaz araştırması ve evre belirleme
- İnce iğne aspirasyon biyopsisi (IIAB) veya tru-cut biyopsisi ile sitoloji/histoloji
- Laringoskopi ve nazofaringoskopi ile endoskopik değerlendirme
- Tiroid sintigrafisi (gerekli olgularda)
- Serum kalsitonin, tiroglobülin, PTH (paratiroid hormonu) tetkikleri
- Anestezi ve kardiyoloji preoperatif değerlendirmesi
- Multidisipliner konsey kararı (tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, patoloji)
Uygulanan Ameliyatlar ve Cerrahi Prosedürler
Baş boyun cerrahisinde uygulanan ameliyatlar hastalığın türüne, lokalizasyonuna ve evresine göre belirlenir.
| Ameliyat | Kapsamı |
|---|---|
| Tiroid bezinin tamamının (total tiroidektomi) ya da bir lobunun (lobektomi) çıkarılmasıdır. Paratiroid adenomlarında minimal invaziv paratiroidektomi uygulanarak aşırı kalsiyum salgısına neden olan bez dokusu çıkarılır. Mümkün olan olgularda minimal invaziv ve endoskopik yaklaşımlar tercih edilir. | |
| Kulak önündeki parotis bezi tümörlerinde bezin yüzeyel veya total olarak çıkarılmasıdır. Ameliyat sırasında yüz siniri (fasyal sinir) titizlikle korunur; sinir monitörizasyonu standart olarak kullanılır. | |
| Çene altı tükürük bezindeki tümör, taş veya kronik enfeksiyon durumlarında bezin çıkarılması ya da taş ekstraksiyonu ameliyatlarını kapsar. | |
| Baş boyun kanserlerinde lenfatik yayılımın önlenmesi ya da tedavisi amacıyla boyundaki lenf bezlerinin sistematik olarak temizlenmesidir. Selektif (seçici) veya radikal diseksiyon uygulanabilir; günümüzde fonksiyonel yapılar mümkün olduğunca korunmaktadır. | |
| Ses kutusundaki tümörlerin erken evrelerinde endoskopik lazer cerrahisi (LASER transoral rezeksiyon) ya da kısmi larenjektomi uygulanır. İleri evrelerde total larenjektomi gerekebilir; bu durumda ses rehabilitasyonu için trakeoözofajiyal ses protezi planlanır. | |
| Dil ve ağız tabanı kanserlerinde tümörün yeterli güvenlik sınırıyla çıkarılmasıdır. Defektin büyüklüğüne göre serbest doku transferi (flep cerrahisi) ile onarım planlanabilir. | |
| Ağız, yutak ve larinks bölgesinin robotik sistem yardımıyla ağız yoluyla ameliyat edilmesidir. Büyük kesiler gerektirmeyen bu yöntem, fonksiyonel sonuçlar ve kozmetik açıdan önemli avantajlar sunar; yutma ve konuşma işlevlerinin korunmasında ön plana çıkar. |
Ameliyat Sonrası Süreç
Ameliyat sonrası iyileşme süreci prosedürün kapsamına göre değişir; tüm hastalar bireysel takip planıyla yönetilir.
- Tiroidektomi sonrası hastanede kalış genellikle 1-2 gün; total larenjektomi veya boyun diseksiyonu sonrası 5-10 güne uzayabilir.
- Dren takibi: Boyun cerrahisinde drenaj miktarına göre 2-5 gün içinde çıkarılır.
- Tiroid hormonu replasmanı: Total tiroidektomi sonrası ömür boyu tiroid hormonu (levotiroksin) tedavisi başlanır.
- Kalsiyum takibi: Paratiroid bezi korunmadığı olgularda geçici hipokalsemi (kalsiyum düşüklüğü) açısından yakın takip yapılır.
- Konuşma ve yutma rehabilitasyonu: Larinks cerrahisi sonrasında dil-konuşma terapisti ile koordineli çalışılır.
- Patoloji sonucu: Lenf nodu ve cerrahi sınır raporuna göre adjuvan tedavi kararı multidisipliner konseyde alınır.
- Onkoloji takibi: Kemoradyoterapi veya radyoiyot (I-131) tedavisi gereksinimi değerlendirilir.
Academic Hospital Baş Boyun Cerrahisi Birimi için randevu alın.
Randevu AlAcademic Hospital'da Baş Boyun Cerrahisi
Academic Hospital Baş Boyun Cerrahisi Birimi, tanı, cerrahi tedavi ve ameliyat sonrası takip süreçlerini aynı çatı altında yürütür; tedavi kararları multidisipliner konseyde alınır. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- Kulak Burun Boğaz: larinks, farinks ve boyun kitlelerinde ortak değerlendirme
- Endokrin Cerrahisi: tiroid ve paratiroid cerrahisinde ortak yaklaşım
- Tiroid Hastalıkları ve Tedavisi: nodül takibi ve ameliyat öncesi hormonal değerlendirme
- Tıbbi Onkoloji: kemoterapi ve hedefe yönelik tedavi kararları
- Patoloji: ameliyat sırasında frozen section ve cerrahi sınır değerlendirmesi
- Radyoloji: ultrasonografi, BT ve MR ile tümör yaygınlığının belirlenmesi
- Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi: serbest doku transferi ve defekt onarımı
Sık Sorulan Sorular
Baş Boyun Cerrahisi Birimi hakkında en sık sorulan soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kaynakça
Bu sayfada baş boyun bölgesi cerrahisi, tanı yöntemleri ve ameliyat sonrası takip hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- National Institutes of Health, "Neck Cancer Resection and Dissection", StatPearls, ncbi.nlm.nih.gov
- Mayo Clinic, "Thyroid Cancer", mayoclinic.org
- National Cancer Institute, "Head and Neck Cancers", cancer.gov
- World Health Organization, "Cancer Fact Sheet", who.int
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
