WhatsApp
Kapsamlı ve Bütüncül Birinci Basamak Sağlık Hizmeti
Oluşturulma: · Son Güncelleme: · Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.
Academic Hospital Aile Hekimliği Birimi; bireysel sağlık sorunlarının ilk değerlendirildiği, kronik hastalıkların düzenli izlendiği ve koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulduğu birinci basamak merkezidir. Birim; akut hastalıklardan kronik hastalık yönetimine, aşılamadan kanser taramalarına, geriatrik değerlendirmeden çocuk sağlığına kadar geniş bir yelpazede hizmet verir. Gerektiğinde hasta; kardiyoloji, iç hastalıkları veya klinik psikoloji gibi ilgili uzman birimlere yönlendirilir.
İçindekiler
Aile Hekimliği Birimi Nedir?
Aile hekimliği; yaşa, cinsiyete ve hastalık türüne bakılmaksızın bireyin tüm sağlık sorunlarını birinci basamakta değerlendiren kapsamlı bir tıp uzmanlık dalıdır. Aile hekimi, hastasını tek bir şikayetle değil bütün biyopsikososyal bağlamıyla ele alır. Aynı ziyarette birden fazla sağlık sorunu yönetilebilir. Birim, sağlık sisteminde koordinasyon sağlayan merkezi bir rol üstlenerek hastaların doğru uzmana doğru zamanda ulaşmasına yardımcı olur.
Hangi Hastalıklar ve Durumlar Tedavi Edilir?
Aile hekimliği birimi; yaş ve cinsiyetten bağımsız, geniş bir hastalık yelpazesini birinci basamakta yönetir.
- Akut hastalıklar: Grip, boğaz ağrısı, sinüzit, bronşit, idrar yolu enfeksiyonu, ishal, döküntü, kas-eklem ağrıları gibi ani başlayan sağlık sorunlarının değerlendirilmesi ve tedavisi
- Kronik hastalık yönetimi: Hipertansiyon, tip 2 diyabet, astım, KOAH, tiroid hastalıkları, hiperlipidemi gibi uzun süreli hastalıkların düzenli takibi ve ilaç yönetimi
- Koruyucu hekimlik: Yetişkin aşı takviminin uygulanması, kanser tarama programları, kardiyovasküler risk değerlendirmesi
- Sağlıklı yaşam danışmanlığı: Beslenme, fiziksel aktivite, kilo yönetimi (beslenme ve diyet birimi ile koordineli), sigara ve alkol müdahaleleri
- Geriatrik değerlendirme: 65 yaş ve üzeri hastalarda düşme riski, bilişsel işlevler, polifarmasi ve günlük yaşam aktivitelerinin kapsamlı değerlendirilmesi
- Pediatrik takip: Büyüme ve gelişme izlemi, çocukluk çağı aşıları ve sık görülen çocukluk hastalıklarının değerlendirilmesi
- Mental sağlık ön değerlendirmesi: Anksiyete, depresyon belirtilerinin tanımlanması ve gerektiğinde psikiyatri yönlendirmesi
- Refakat muayeneleri: İş sağlığı, spor, okul veya seyahat amaçlı sağlık raporları
- Aile planlaması danışmanlığı: Kontrasepsiyon seçenekleri hakkında bilgilendirme ve yönlendirme
Ne Zaman Başvurmalısınız?
Aile Hekimliği Birimi, hangi bölüme gideceğini bilmeden önce başvurulacak ilk adrestir. Aşağıdaki durumların tamamında bu birime başvurabilirsiniz:
- Aniden başlayan ateş, öksürük, boğaz ağrısı veya karın ağrısı gibi akut şikayetler
- Hipertansiyon, diyabet veya astım gibi kronik hastalıklarda rutin kontrol ve ilaç yenileme
- Yıllık genel sağlık kontrolü (check-up) planlaması
- 6 ayda açıklanamayan 5 kg veya daha fazla kilo kaybı
- 4 haftadan uzun süren ve dinlenmeyle geçmeyen aşırı yorgunluk
- Yeni başlayan veya değişen karakter gösteren baş ağrısı
- Dışkıda kan, değişen bağırsak alışkanlığı veya yutma güçlüğü
- Hangi uzman bölüme başvurması gerektiğini bilmeden birden fazla şikayeti olan hastalar
- Çocuğun büyüme, gelişme veya aşı takvimi değerlendirmesi
- 65 yaş üzeri hastalarda kapsamlı geriatrik değerlendirme
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Aile hekimliği biriminde kapsamlı tanı değerlendirmesi ve gerekli tetkik yönlendirmeleri yapılır.
| Yöntem | Ne için kullanılır |
|---|---|
| Kardiyovasküler, solunum, sindirim, kas-iskelet ve nörolojik sistemlerin birlikte değerlendirilmesi | |
| Tam kan sayımı, açlık kan şekeri, HbA1c, lipit paneli, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, tiroid hormonları, tam idrar tahlili | |
| Kalp ritmi ve iletim bozukluklarının tanımlanması; hipertansiyon ve kardiyovasküler risk değerlendirmesinde kullanılır | |
| Akciğer kapasitesini ölçen solunum fonksiyon testi; astım ve KOAH tanı ve takibinde uygulanır | |
| Kardiyometabolik risk değerlendirmesinin temel bileşenleri | |
| Kolon kanseri için kolonoskopi, meme kanseri için mamografi, rahim ağzı kanseri için Pap testi, akciğer kanseri için düşük doz toraks BT |
Tedavi Yaklaşımları
Aile hekimliği birimi hem tedavi hem de önleme odaklıdır.
Akut Hastalık Yönetimi
- Enfeksiyöz hastalıklarda antibiyotik ihtiyacının belirlenmesi ve uygun tedavinin planlanması
- Viral hastalıklarda semptom yönetimi ve gözlem protokollerinin uygulanması
- Acil servise yönlendirme gerektiren durumların erkenden tanımlanması
Kronik Hastalık Takibi
- Hipertansiyon: Düzenli kan basıncı ölçümü, ilaç dozunun ayarlanması, yaşam tarzı danışmanlığı, böbrek fonksiyon takibi
- Diyabet: HbA1c izlemi, ayak muayenesi, göz ve böbrek komplikasyonlarının erken tespiti için yönlendirme
- Astım ve KOAH: Spirometri takibi, inhaler tekniği değerlendirmesi, atak tetikleyicilerinin yönetimi
- Gerektiğinde kardiyoloji, endokrinoloji, nefroloji veya diğer uzmanlıklara sevk
Koruyucu Hekimlik ve Aşılama
- Yıllık influenza (grip) aşısı: Tüm yetişkinlere önerilir; kronik hastalar ve 65 yaş üzeri için önceliklidir
- Pnömokokal aşı: 65 yaş üstü ve kronik akciğer, kalp, böbrek hastalarında uygulanır
- Hepatit B aşı serisi: Serolojik bağışıklığı tamamlanmamış yetişkinlerde
- HPV aşısı: Uygun yaş grubunda rahim ağzı kanseri ve diğer HPV ilişkili kanserlerin önlenmesi
- Td/Tdap hatırlatıcısı: Her 10 yılda bir tetanoz-difteri, gerektiğinde boğmaca bileşenli
Academic Hospital Aile Hekimliği Birimi'nde check-up, kronik hastalık takibi, aşılama ve koruyucu sağlık değerlendirmesi için aile hekimlerimizle görüşebilirsiniz.
Randevu AlAcademic Hospital'da Aile Hekimliği
Academic Hospital Aile Hekimliği Birimi, poliklinik değerlendirmesi, kronik hastalık takibi, aşılama ve koruyucu sağlık hizmetlerini aynı çatı altında yürütür. İleri değerlendirme gerektiğinde hasta ilgili uzmanlık birimine yönlendirilir. Aşağıdaki birimlerle rutin olarak ortak çalışılır:
- İç Hastalıkları (Dahiliye): karmaşık kronik tabloların ileri değerlendirmesi
- Kardiyoloji: kardiyovasküler risk taşıyan hastaların ileri kalp değerlendirmesi
- Psikoloji: mental sağlık ön değerlendirmesi sonrası psikolojik destek
- Beslenme ve Diyet: kilo yönetimi ve beslenme danışmanlığının ortak yürütülmesi
- Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları: diyabet ve tiroid hastalıklarının ortak yönetimi
- Göğüs Hastalıkları: astım ve KOAH takibinde ileri solunum değerlendirmesi
- Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları: büyüme, gelişme ve çocukluk çağı hastalıklarında pediatri yönlendirmesi
Sık Sorulan Sorular
Aile hekimliği birimiyle ilgili en çok merak edilen soruların yanıtları aşağıda yer almaktadır.
Kaynakça
Bu sayfada birinci basamak sağlık hizmetleri, kronik hastalık yönetimi ve koruyucu hekimlik hakkında verilen genel bilgiler aşağıdaki güvenilir sağlık kaynaklarıyla desteklenmiştir.
- World Health Organization, "Primary Health Care", who.int
- Centers for Disease Control and Prevention, "Chronic Disease Prevention and Health Promotion", cdc.gov
- Starfield B. ve ark., "Contribution of Primary Care to Health Systems and Health", Milbank Quarterly, pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hekim muayenesi, tanı ve tedavinin yerine geçmez. Şikâyetleriniz için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
