Rotavirüs ve Adenovirüs Enfeksiyonları

Oluşturulma: 13.04.2026  ·  Son Güncelleme: 08.07.2026  ·  Kategori: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları  ·  Academic Hospital Web ve Yayın Kurulu Tarafından Hazırlanmıştır.

Çocukluk dönemindeki akut ishallerin en sık sebebi virüsler olarak bilinmektedir. Rotavirüs ve Adenovirüs gibi virüsler çocuklarda en sık gastrointestinal sistem hastalıklarına neden olmaktadır. Başlıca akut olarak başlayan kusma, ishal, kramp tarzı karın ağrısı, ateş, kilo kaybı, ani sıvı kaybına bağlı ağızda ve ciltte kuruluk, baş ağrısı, halsizlik gibi şikayetlerle karşımıza çıkarlar.

Önemli Bilgi: Rotavirüs ve adenovirüs gibi viral ishallerde temel risk sıvı kaybıdır. Antibiyotikler viral ishallerde etkili değildir; tedavi yaklaşımı çocuğun sıvı kaybı, genel durumu ve beslenmesinin değerlendirilmesine göre planlanmalıdır.

Rotavirüs Enfeksiyonu

Rotavirus enfeksiyonuna bağlı ishaller nedeniyle dünya genelinde her yıl yaklaşık 25 milyon poliklinik başvurusu olmaktadır. Sıklıkla 2 yaşın altında görülürken, 5 yaşına gelen bir çocuğun, en az 1 kez rotavirus enfeksiyonu geçirmiş olacağı düşünülür. Her yıl 2 milyona yakın bebek ve çocuk hastaneye yatırılmakta olup ishalle ilişkili hastane yatışlarının %39 nedeni olarak Rotavirüs enfeksiyonları sorumlu tutulmaktadır.

Çocuklarda İshal, Kusma ve Sıvı Kaybı Şikayetlerini Ertelemeyin

Rotavirüs veya adenovirüs şüphesi, tekrarlayan kusma, ishal, ateş, ağız kuruluğu, halsizlik veya sıvı alamama gibi durumlarda çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarından değerlendirme alabilirsiniz.

Rotavirüs Bulaşma Yolları

Bulaşma şekli genellikle, enfekte su veya gıda, dışkı ile kirlenmiş eller, çeşitli eşyalar ve oyuncaklar kişiden kişiye direkt ya da endirekt temas şeklinde olmaktadır.

Rotavirüs Belirtileri

Yaklaşık 2-4 günlük kuluçka dönemi sonrasında aniden ateş ve kusma, ardından sayısı 10’a ulaşan ishal gelişir. Çocuğun dışkısı kansız ve bol suludur.

Rotavirüse bağlı sorunlar genelde aşırı kusmalar ve bol sulu ishaller sonrası gelişen sıvı ve tuz dengesi bozukluğuna bağlıdır.

Adenovirüs Enfeksiyonu

Adenovirüs enfeksiyonuna bağlı ishaller ise; genellikle çocuk bakım merkezleri, hastaneler, kreşlerde salgınlar yapar. Mevsimsel ilişki yoktur yani tüm yıl boyunca ortaya çıkabilir.

Adenovirüs Belirtileri

3-10 günlük kuluçka dönemini takiben kusma ve ishaller ortaya çıkar. Kusma ve ateşle birlikte 1 haftaya kadar ishaller devam edebilir. Bazen Rotavirüs ishallerinden daha uzun sürebilir.

Adenovirüs ishalleri de 2 yaş altında daha sık görülür. Akut viral ishaller içerisinde hastaneye yatışın ikinci en sık sebebidir.

Gerek Rotavirüs, gerekse Enterik Adenovirüs enfeksiyonları, dışkıda virüs antijenleri çalışılarak hızlıca tanı alabilirler.

Rotavirüs ve Adenovirüs Tedavileri

Spesifik tedavileri yoktur. Tedavinin temelini; hastayı hızlıca ve doğru şekilde değerlendirip, sıvı kaybını ve vücuttaki tuz dengesizliğini düzeltmek ve beslenmesini ishal diyeti olarak düzenlemektir. Viral ishallerde antibiyotik kullanılmamalıdır.

Sürekli kusan, halsizliğin eşlik ettiği aşırı sıvı kaybı düşünülen çocuklarda damar yolu ile sıvı desteği gerekebilir. Anne sütüne mümkünse devam edilmelidir. Yüksek şeker ihtiva eden gıdalardan uzak durulmalıdır.

Korunma Yolları

En iyi korunma yolları, küçük bebekler için anne sütü ile emzirme, el hijyeni ve özellikle Rotavirüs enfeksiyonları için aşı uygulamasıdır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Çocukta sık kusma, bol sulu ishal, ağız ve ciltte kuruluk, halsizlik, sıvı alamama, idrar miktarında azalma, yüksek ateş, kanlı dışkı veya genel durumda belirgin bozulma varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Rotavirüs çocuklarda hangi şikayetlere neden olur?
Rotavirüs enfeksiyonu çocuklarda aniden başlayan ateş, kusma ve bol sulu ishal ile ortaya çıkabilir. Aşırı kusma ve ishal sıvı ve tuz dengesi bozukluğuna neden olabilir.
Adenovirüs ishali hangi ortamlarda daha sık görülür?
Adenovirüs enfeksiyonuna bağlı ishaller genellikle çocuk bakım merkezleri, hastaneler ve kreşlerde salgınlar yapabilir. Mevsimsel ilişki yoktur ve tüm yıl boyunca ortaya çıkabilir.
Rotavirüs ve adenovirüs nasıl bulaşır?
Bulaşma genellikle enfekte su veya gıda, dışkı ile kirlenmiş eller, çeşitli eşyalar ve oyuncaklar aracılığıyla kişiden kişiye direkt ya da endirekt temas şeklinde olur.
Viral ishallerde antibiyotik kullanılır mı?
Viral ishallerde antibiyotik kullanılmamalıdır. Tedavinin temelini sıvı kaybını ve vücuttaki tuz dengesizliğini düzeltmek, beslenmeyi uygun şekilde düzenlemek oluşturur.
İshal olan bebekte anne sütüne devam edilmeli mi?
Anne sütüne mümkünse devam edilmelidir. Beslenme düzeni ve sıvı desteği çocuğun durumuna göre doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Rotavirüsten korunmada en etkili yollar nelerdir?
En iyi korunma yolları küçük bebekler için anne sütü ile emzirme, el hijyeni ve özellikle rotavirüs enfeksiyonları için aşı uygulamasıdır.

Kaynakça

Academic Hospital notu: Çocuğunuzda kusma, ishal, ateş, halsizlik, ağız kuruluğu veya sıvı alamama gibi şikayetler varsa uzman değerlendirmesi için randevu alabilirsiniz.