Kolon Kanseri Nedir?

Kolon kanseri, kolon mukozasından köken alan ve anormal hücre çoğalmasıyla seyreden bir kanserdir. Sık görülür. Sıklıkta kadınlarda ikinci, erkeklerde ise dördüncü sıradadır. Ülkemizde görülme sıklığı 100.000’de 20 civarındadır.

Kolon kanseri belirtileri ve nedenleri nelerdir?

Kolon ters U şeklinde bir organdır. Yaklaşık uzunluğu 2 metredir. Tutulum yerine göre farklı belirtilere yol açar. Kanser sağ tarafta ise belirtiler halsizlik ve kansızlıktır. Sol tarafı tutan kanserler de ise belirtiler dışkı çapında incelme ve kanamadır. Kolon kanseri için riskler vardır. 50 yaş üstü olmak bir risktir. Aile öyküsü önemlidir. Geçmişte polip ve ülseratif kolit varlığı riski arttırmaktadır. Kanserlerin yaklaşık %90 ‘ı polip zemininden gelişir. O nedenle 45-50 yaşlarda tarama kolonoskopisi çok önemlidir. İlk kolonoskopide poliplerin temizlenmesi hastanın kaderini olumlu yönde değiştirir.

Kolon kanseri teşhisi nasıl konur?

Bu amaçla kan sayımı, dışkıda gizli kan testi, kanda CEA ölçümü kullanılabilir. Ama en iyi yöntem kolonoskopidir. İşlem için hasta bir gün süreyle sıvı diyet alır. İşlem 20 dk sürer. Hasta hiç bir şekilde ağrı – acı hissetmez. İşlem hem tanı koyar hem de aynı seansta polipler temizlenir. Kesin teşhis ise alınan biyopsilerin patolojide değerlendirilmesiyle konur. Ameliyat öncesi batın tomografisi evreleme açısından yararlıdır.

Kolon kanseri saptanan hasta da nasıl bir yol izlenir?

Kolon kanseri gastroenterolog, radyolog, genel cerrah ve onkoloğun var olduğu bir takımla izlenmelidir. Her hasta ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Her hastaya uygun en iyi tedavi seçeneği planlanmalıdır. Hangi hastaya radyoterapi, hangi hastaya kemoterapi verileceği bu ekip tarafından belirlenmelidir.

Kolon kanserinden korunmak mümkün müdür?

En etkin yol 45- 50 yaşlarda yapılacak kolonoskopidir. Buna rağmen her 7 hastanın 1’i maalesef gençlerde görülmektedir. Akdeniz diyetinin korunmada yararlı olduğu görünmüştür. Ama en etkin yol riskli hastaların belirlenmesi, riskli polip öyküsü olan hastaların 3 yılda bir kolonoskopi ile takip edilmesidir.

Prof. Dr. Erol AVŞAR
• Gastroenteroloji