İndüklenmiş (iyatrojenik) Menapoz

induklenmis-iyatrojenik-menapoz

İndüklenmiş menopoz, ilk ya da son periyot herhangi bir yaşta görülebilir; medikal müdahale özellikle cerrahi veya bazen kanser tedavisine bağlı olarak adet periyodunun durmasıdır.
 
Cerrahi:
Cerrahi ile iki taraflı overlerin çıkarılması(bilateral ooferektomi) ile menopoz oluşur. Bu cerrahi menopoz olarak adlandırılır. Eğer overler yerinde bırakılırsa rahmin alınması fertilitenin ve menstruel kanamanın sonlanmasına sebep olsa da menopoza sebep olmaz. Bununla birlikte overler yerinde bırakılsa da ,histerektomi overlere olan kan akışını muhtemelen bozarak overlerin östrojen üretimini ortalama beklenenden 2-3 yıl önce sonlandırır. Cerrahi menopozlu kadınlar perimenopoz dönemini geçirmeseler de ateş basmaları ve vaginal kuruluk gibi perimenopozal değişiklikleri çoğunlukla yaşarlar. Histerektomi geçiren fakat overleri olan kadınlar, overleri daha az östrojen salgıladıkça perimenopozu yaşarlar. Bununla birlikte rahmi olmayan bir kadın adet göremeyeceği için, menstruel periyottaki değişiklikleri perimenopoz başlangıcı için belirteç olarak kullanamaz.
 
Kanser tedavileri:

Kanser kemoterapileri veya pelvik radyasyon terapi ciddi over hasarına sebep olabilir. Fertilizasyon ve adet periyodu hemen ya da birkaç ay sonra sonlanabilir. Bazı genç kadınlar için kemoterapi tedavisi veya düşük doz radyoterapide hasar geçici olabilir ya da overler eski haline dönebilir.
Gebe kalmak istemeyen cinsel aktif kadın kanser tedavilerinden sonra birkaç ay daha menopoz olmayacağı için güvenilir bir doğum kontrol yöntemi kullanmalıdır.
 
İndüklenmiş menopozun etkileri:

Tedavi ile oluşan menopoza bağlı semptomlar ateş basmaları, uyku bozuklukları, vaginal kuruluk dahil doğal menopoza bağlı olanlara benzer olabilir. Fakat premenopozal kadın tedaviye bağlı perimenopozal dönem yaşamadan menopozla karşı karşıya kalmaktadır. Östrojenin ani kaybı, ateş basmaları gibi birden ve güçlü belirtilerle sonuçlanabilir. Overlerden kaynaklanan androjenlerin kaybı cinsel isteksizlik gibi değişik belirtilere sebep olabilir.
Tedaviye bağlı menopozun ruhsal etkileri de doğal menopozdan daha fazla olabilir. Tedavinin yan etkilerinin yanında medikal müdahaleye ihtiyaca sebep olan durum ya da hastalıkla da başa çıkmak gerekecektir. Pelvik radyasyon sadece östrojen kaybına bağlı olandan daha ciddi vaginal kuruluğa sebep olabilir. Bazı kemoterapi çeşitleri overlere olan etkinin yanında saç kaybı, bulantı, kilo alma, bitkinlik, enerji kaybına neden olabilir.
Tedaviye bağlı menopoza giren kadınlar menopoza bağlı semptomların tedavisine doğal menopoza girenlerden daha çok gerek duyabilir. Çünkü bu kadınlar muhtemelen daha genç yaştadır ve daha sonraki dönemde menopoza bağlı osteoporoz gibi hastalıkların risklerini azaltabilmek amacıyla sürekli takip ve bazen tedaviye ihtiyaçları olmaktadır. Bununla birlikte uygulanan medikal tedavi kronik bir sağlık durumunu çözebilir; bazı kadınlar bu tedaviyle daha iyi bir sağlık ve iyilik haline sahip olabilir.