Bel Ağrıları

bel-agrilari

  • Toplumda her 100 kişiden 80’i hayatının bir döneminde bel ağrısından yakınır.
  • Bel ağrısı olan hastaların % 70-85’i 6 hafta içinde kendiliğinden iyileşir. 
  • Bel ağrısı; kas spazmı, bel kayması, kireçlenme, romatizma, kemik erimesi, omurlarda kırık ve bel fıtığı gibi çeşitli nedenlerden oluşabilir.
  • Bel ağrılarının ancak % 2’si bel fıtığıdır. Gerçek bel fıtıklarının ancak % 15’i cerrahi tedavi gerektirir. 
Bel Ağrısı Kimlerde Olur?
  • Hareketsiz iş ve yaşam düzeni olanlar.
  • Fazla kilolu olanlar.
  • Ağır kaldıranlar, eğilme hareketini yanlış yapanlar.
  • Uzun süreli araç kullananlar.
  • Doğuştan belinde kayma olanlar.
  • Duruş bozukluğu olanlar.
  • Zayıf karın ve bel kasları olanlar.
  • Ortası çukurlaşmış yatakta uyuyanlar.
  • Hamileliğin son aylarında olanlar.
  • Ağır sporlarla uğraşanlar.
  • Sigara içenler.
  • Stres ve depresyonda olanlar.
Omurga Anatomisi
  • Omurgada 3 adet doğal kavis vardır.
  • Bu kavisler sayesinde omurgamız üzerine düşen yük miktarını en aza indirir ve esnek bir şekilde hareket etmemizi sağlar.
  • Bel bölgesi 5 adet omur ve sakrum (sağrı) kemiğinden oluşur.
  • Omurlar üst üste gelerek içinden omuriliğin geçtiği omurga kanalını oluştururlar.
  • Omurga omuriliği ve omurilikten çıkan sinirleri korur.
  • Omurlar, önde disk denilen yastıkçıklar, arkada faset denilen eklemler ile tutunurlar.
  • Diskler omurların birbirlerine sürtünmesi engelleyen jöle kıvamında amortisörlerdir.
  • Diskler yükü eşit olarak dağıtır ve dengeli bir şekilde alt seviyelere iletirler.
  • Diskler iki bölümden oluşur: sağlam, lifli dış bölüm ve yumuşak jölemsi iç bölüm.
  • Dış bölüm, iç bölümü korur ve esnek hareketi sağlar.
  • Omurlar birbirlerine arkada 2 adet faset eklemi ile tutunurlar.
  • Faset eklemleri vücut yükünün %5-20’sini taşırlar.
  • Kötü kullanıma bağlı olarak eklemlere uygulanan yük miktarı artar ise eklemlerde bozulmalar ve ayrılmalar oluşur.
  • Omurga ayrıca bağlar (ligaman) ve kaslar tarafından desteklenir.        Kaslar hareketi denetler, omurgayı destekler ve sağlamlık kazandırır.
  • Omurilik beynimizin verdiği emirleri vücudumuzun diğer bölümlerine taşınmasından sorumludur.
  • Bacak kaslarına, idrar kesesine, cinsel organlara sinir dallarını verir.
  • Bu sinirler, bacak hareketini, hissini, idrar-dışkılama kontrolünü ve cinsel fonksiyonları sağlar.
Kötü Duruş, Beli Kötü Kullanma
  • Uzun süre aynı pozisyonda durmak belin en büyük düşmanıdır. Günlük hayatta bel mekaniğine uygun olmayan her yanlış hareket veya kötü duruş belde yıpranmaya neden olur.
Bel Tutulması, Kas Spazmı
  • Genellikle beli destekleyen kasların veya bağların aşırı gerilmesi veya kopmasıyla oluşur. Vücudun buna cevabı ağrılı kas spazmıdır. 
  • Mevsimsel ısı değişimleri, rüzgar ve hava akımı kas spazmını arttırır.
Bel Fıtığı
  • Her iki bel omuru arasında yastık görevi yapan jölemsi kıkırdak dokunun kayması veya taşmasıdır.
  • Kıkırdak parçası belden çıkarak bacağımıza, ayağımıza giden sinire baskı yaparak ağrıya ve siyatik şikayetlerine sebep olur.
  • Öksürmekle, ıkınmakla, hapşırmakla bel ve bacak ağrısı artar.
  • Hastaların çoğu yatak istirahatı ve ilaç tedavisi ile şikâyetinden kurtulur.
  • Sinir ve omuriliğe bası devam ederse bacak kaslarında kuvvet kaybı, his kusuru, reflekslerde azalma, idrar tutamama gibi şikayetler oluşabilir.                                        
Omurga Kanalında Daralma
  • Omurilik ve sinirlerin geçtiği kanalların daralması, sinirlerin sıkışması ile oluşur.
  • Özellikle ileri yaşlarda görülür.
  • Belirli bir mesafe yürüdükten sonra bacaklarda ağrı, uyuşma ve topallama ile kendini gösterir
Omurlarda Kayma (Spondilolistezis) 
  • Bel omurlarının birbirlerinin üzerinden kaymasıyla karakterize “Spondilolistezis” de bel ağrısı sebebidir. Hareketle ağrı artar.
Biçim Bozuklukları 
Ayrıca beldeki 
  • eğrilikler (skolyoz), 
  • düzleşmeler (lordoz), 
  • beldeki açıklıklar (spina bifida), 
  • fazla veya eksik bel omuru (lumbalizasyon- sakralizasyon) bel ağrısı nedeni olabilir. 
Gerilim, Stres, Sigara 
  • Stres, bel ağrısını arttıran ve kronikleştiren en önemli sebeptir. Ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlarınız bel ağrısını artırır.
  • Sigara içenlerde bel bölgesine giden damarlarda tıkanıklıklar oluştuğundan diskte harabiyet daha hızlı, kemikte iyileşme daha geç olur.
  • Gülmek, çalışmak, sosyal uğraşılar ve hayata bağlılık bel ağrısına karşı en önemli silahımızdır.
Fazla Kilo 
  • Belimizin taşıdığı yük miktarını artırdığı için sakıncalıdır.
Kireçlenme-Osteoartirit 
  • Yaşın ilerlemesi ile kemik yapıda, bağlarda ve disklerde yıpranma başlar.
  • Kemik kalsiyum içeriğini kaybeder ve daha kolay kırılır. 
  • Bunu engellemek için vücut doğal tepkisi olarak bu yıpranmış dokuları 
  • kireçlendirir ve buraları hareketsiz kılmak ister.
  • Oluşan yeni kemikçikler, taşlaşmış bağlar ve daralmış disk mesafeleri sinirlere bası yaparak sırt, bel, bacak ve genel vücut ağrısına sebep olabilir.
Osteoporoz (Kemik Erimesi)
  • Osteoporoz temel olarak kadın hastalığıdır.Kemiklerde kofluğa ve yumuşamaya yol açarak kolay kırılmaya ve dolayısıyla ağrıya sebebiyet verir.
  • Beslenmede kalsiyum ve D vitamini eksikliği, hareketsiz yaşam, erken menopoz, aşırı alkol tüketimi, sigara, kortikosteroidler osteoporoz riskini arttırır.
Romatizma 
  • Vücudun bağışıklık sisteminin kendi öz hücrelerine savaş açması sonucu gelişir. Omurgadaki normal kemik ve kıkırdak dokuları hasara uğrar.
  • Romatoid Artrit, Ankilozan Spondilit gibi hastalıklar eklemlerde ağrı ve şişmeye sebebiyet verir ve günlük hareketi kısıtlar.
  • Sabahları görülen eklem sertliği ve tutulmalar romatizmal hastalıklar için uyarıcıdır.
Tedavi
  • Bel ağrıları, ilaç, cerrahi yöntem veya güncel cerrahi dışı tekniklerle tedavi edilebilir. Tedavinin şekli hastanın öyküsü, klinik muayene ve radyolojik tetkiklerle elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucu hekim tarafından belirlenir.
  • İlaç tedavisinde yatak istirahatı ile birlikte, ağrı kesici, anti-enflamatuar ve kas gevşetici ilaçlar kullanılır.
Kimlere Cerrahi Tedavi Önerilir?
  • Omurgada tümörü veya apsesi olanlara, 
  • İdrar ve dışkı denetimini yitirenlere (Kauda Eküina Sendromu), (Acil Cerrahi tedavi    gerektirir)
  • İlerleyeci kas gücü kaybı, duyu ve refleks kaybı olanlara, (Nörolojik defisiti olanlar) 
  • Tedaviye rağmen şikayetleri 4-6 hafta sürenlere,
  • Bazı tip omurga kırığı olanlara, 
  • Omurgada Spondilolistezis (Bel kayması) veya anormal bel hareketliliği olanlara.
Güncel Cerrahi Dışı Teknikler
  • Enjeksiyon 
  • Radyofrekans 
  • Epidural Enjeksiyon 
  • Faset Bloğu 
  • Faset Denervasyonu 
  • Nükleoplasti 
  • Vertebroplasti 
  • Kifoplasti 
Bel ağrısı çekmemek için
Belinizi iyi kullanın
 
Bel ağrılarından kurtulmak ya da bel ağrısı çekmemek için ağrıya neden olan etkenlerden uzak durmak gerekir. 
 
Egzersiz yapın 
  • Bel ve omurganın zayıf kaslarını güçlendirir. 
  • Mekanik yüklenmeyi azaltarak, hareket kabiliyetini arttırır. 
  • Yanlış postürü ve duruşu düzeltir. 
  • Ağrıyı azaltır. 
Duruşunuzu düzeltin
  • Sırtınızı ve belinizi düz tutun.
  • Kötü duruş; sırttaki kamburluğu, beldeki içe çöküklüğü artırır.
  • Sık pozisyon değiştirin.
  • Özellikle belin normal eğriliğini korumaya özen gösterin.
Ağır taşımayın
  • Taşıyacağınız yükleri eşit olarak her iki elinize bölün.
  • Hareketlerinizi önceden planlayın.
  • Asla ağır cisimleri kaldırmayın.
Belinizi zorlamayın
  • Yerden bir şey alırken eğilmeyin, dizlerinizi büküp çömelin.
  • Belinizle değil bacaklarınızla yükü kaldırın.
  • Ağırlığı mümkün olduğu kadar belinizden yukarı ve vücudunuza   yakın tutun.
  • Dönmeniz gerekiyorsa belinizle değil, vücudunuzla dönün.
Oturuşunuzu düzeltin
  • Ağır cisimleri çekmeyin, itmeyin ve yukarı doğru kaldırmayın. 
  • Koltuğa düzgün oturun.
  • Gerekirse bel kıvrımınıza uyan yastıkla belinizi takviye edin.
  • Otururken sırtı düz tutun ve yaslanın.
Yatışınızı düzeltin
  • Yatarken sert ve ortopedik yatakları tercih edin.
  • Salt yer ve tahta üzerine yatmak doğru değildir.
  • Sırt üstü yatarken baldırlarınızın altına koyulacak küçük bir   yastık sizi rahat ettirecektir.
Unutmayın!
Belinizi en iyi siz koruyabilirsiniz. Doktorunuz bu konuda sadece yol gösterici ve yardımcı olabilir.